
Election manifesto of the Nepali Congress
g]kfnL sf+u|];sf] 3f]if0ffkq, @)%^
cfufdL cfdlgjf{rg @)%^ j}zfv @) ut] / Ho]i7 # ut] ;DkGg x'g nflu/x]sf] 5 . o; cj;/df g]kfnL sf+u|]; d'n'ssf ;Dk"0f{ ls;fg / >ldsx¿, lzIfs / a'l4hLjLx¿, ;flxTosf/ / snfsf/x¿, pBf]uL / Jofkf/Lx¿, t?0f / ljBfyL{x¿, /fi6«;]js sd{rf/L, k|x/L / ;]gf nufot ljleGg k];f, sfo{ / lhDd]jf/Ldf /x]sf ;Dk"0f{ g]kfnL lbbLalxgL tyf bfh'efOx¿df xflb{s clejfbg k|s6 ub{5 . o; dxŒjk"0f{ Pj+ lg0ff{os 38Ldf cTolws pT;fx / lhDd]jf/Lsf ;fy dtbfgdf efu lng g]kfnL sf+u|]; g]kfnL hgtfnfO{ ljgd|tfk"j{s ckLn ub{5 .
o; cj;/df g]kfnL sf+u|]; /f0ffx¿sf] hxflgof zf;gsf ;fy} k~rfotL lg/ª\s'ztfsf lj?4 ;ª\3if{ ub}{ k|hftflGqs cfGbf]ngdf cf�gf] hLjg pT;u{ ug]{ ;Dk"0f{ 1ft–c1ft zxLbk|lt >4f / ;Ddfg ck{0f ub{5 . ;fy} g]kfnsf] k|hftflGqs cfGbf]ngsf lzv/–JolStTj hggfos ljZj]Zj/k|;fb sf]O/fnf, >4]o g]tf ;'j0f{ zdz]/ / @)$^ ;fnsf] P]ltxfl;s hg–cfGbf]ngsf ;jf]{Rr sdf08/ u0f]zdfg l;+xsf] kyk|bz{gsf] cg';/0f ub}{ g]kfnL sf+u|]; cfufdL ztfAbLsf] k|yd r/0fdf g} g]kfnnfO{ k|hftflGqs, ;dtfd"ns / ;d[4zfnL /fi6«sf ¿kdf :yflkt ug]{ ;°Nk JoSt ub{5 .
|
/fli6«otf, k|hftGq / ;dfhjfbL cfGbf]ngsf] cu'jf kf6L{ g]kfnL sf+u|]; |
g]]kfnL sf+u|]; /fli6«otf, k|hftGq / ;dfhjfbdf ljZjf; ug]{ g]kfnL hgtfsf] Ps dfq k|ltlglw kf6L{ xf] . g]kfnL sf+u|];n] cf�gf] :yfkgfsfn @))# ;fnb]lv g} d'n'sdf ax'bnLo ;+;bLo k|hftGq tyf g]kfnL hgtfsf] g};lu{s dfgj–clwsf/, :jtGqtf, ;dfgtf / Gofosf lglDt ;ª\3if{ / alnbfg ub}{ cfPsf] 5 . @))& ;fnsf] qmflGt / @)$^ ;fnsf] hg–cfGbf]ngnfO{ ;kmn g]t[Tj u/L k|hftGqnfO{ ;+:yfut / ;'b[9 ug{ g]kfnL sf+u|];n] P]ltxfl;s e"ldsf lgaf{x u/]sf] 5 . g]kfnL hgtfsf] :jtGqtf, /fli6«o Pstf / :jfledfgnfO{ lg/Gt/ ;'b[9 agfpg] d'n'ssf] k|hftflGqs cfGbf]ngnfO{ kf"r bzs;Dd g]t[Tj ug]{ cf�gf] uf}/jk"0f{ k/Dk/fnfO{ cIf'00f /fVb} g]kfnL sf+u|]; d'n'sdf :yflkt ax'bnLo k|hftGq, ;+;bLo zf;g k|0ffnL, ;+j}wflgs /fhtGq / hgtfsf cfwf/e"t dfgj clwsf/x¿sf] /Iff / ;+j4{g ug]{ ulx/f] k|lta4tf JoSt ub{5 .
g]kfnL sf+u|]; PSsfO;f}+ ztfAbLsf] ljZj;+/rgf / g]kfnL ;dfh ax'bnLo k|hftGqåf/f kf]lift /fhg}lts :jtGqtf, ljs]lGb|t zf;g k4lt, dlxnf / k'?ifsf aLr k"jf{u|x / e]befjsf] ;dflKt, ljleGg efiff, ;+:s[lt / k/Dk/fsf] ;Gt'lnt ljsf;, JolStsf] pRrtd dof{bf, zflGt / eod'St ;dfh, cfly{s ;d[l4, ;fdflhs Gofo / ;dfgtfsf] hudf pleg'kb{5 eGg] wf/0ff /fVb5 . PSsfO;f}+ ztfAbLdf k|j]z ubf{ ljZjn] a]xf]g'{kg]{ r'gf}tL / ;dsfnLg k|efjnfO{ g]kfnn] klg u|x0f ug}{ kg]{ cj:yf 5 . o; kl/l:yltdf cfly{s / ;fdflhs b'j} b[li6n] k5fl8 k/]sf] xfd|f] d'n'ssf] ¿kfGt/0fsf] k|lqmofnfO{ l56f] eGbf l56f] cl3 a9fpg g]kfnL sf+u|]; cf�gf ;a} k|of;nfO{ ldlxg]t / Odfgbf/Lsf ;fy s]lGb|t ug{ rfxG5 . d'n'ssf k|hftflGqs ;+:yfx¿nfO{ alnof] / sfo{d"ns agfP/ zf;g k|lqmofnfO{ ljs]lGb|t ub}{ ufp"sf] clwsf/ ufp"df k'¥ofpg] cleofgsf lglDt klg sf+u|]; s[t;°Nk 5 . cfufdL lbgx¿df sf+u|];sf] Pp6f k|d'v bfloTj ufp"df ;]jf / ;'ljwf k'¥ofO{ Toxf"sf] hLjgnfO{ ;'vdo t'Nofpg] / zx/sf] hLjgnfO{ klg :jR5, ;˚f / k|b"if0fd'St jftfj/0fsf] k|Tofe"lt ug'{ xf] . ;Gt'ng / ;dtfsf] kIfdf plePsf] g]kfnL sf+u|]; ufp" / zx/ clg b'u{d / ;'ud If]qsf aLr ljBdfg lje]b x6fpg k|lta4 5 . oL bfloTjx¿sf] lgjf{x ug{ hfu?s gful/s ;dfh ;d'Ggt b]z lgdf{0fsf lglDt ;Dk"0f{ k|oTgx¿nfO{ alnof] /fli6«o cleofgsf ¿kdf PsLs[t ub}{ gof" ztfAbLdf k|j]z ug]{ c7f]6 g]kfnL sf+u|]; JoSt ug{ rfxG5 .
|
k|hftflGqs ;dfhjfb M cfly{s ;d[l4 / ;fdflhs Gofosf] Psdfq af6f] |
:jtGqtfljgf Gofo ;Dej 5}g / ;dfgtf klg x'g ;St}g eGg] g]kfnL sf+u|];sf] hGdb]lv g} ljZjf; xf] . o;sf] k'li6 ;fDojfbL ;Qfsf] ktgaf6 ePsf] 5 . ;dfgtfsf] gfddf hgtfsf] df}lns xs / :jtGqtfnfO{ s'Nrg] sDo'lg:6x¿n] hgtf pk/ 3f]/ kIfkft, bdg / cGofo–cTofrf/ nfb]s} sf/0fn] ;fDojfbL zf;gsf] e08f˚f]/ ePsf] xf] . k|hftGqnfO{ ;a} k|sf/sf clwgfosjfbaf6 vt/f 5 . ;a} eGbf 7"nf] vt/f t ;j{xf/fju{sf] gfddf x'g] clwgfosjfbaf6 5 . k|hftGqn] hgtfnfO{ k"0f{ d'lSt / k|ultsf] dfu{df cl3 a9\g d2t ug]{ x'gfn] g]kfnL sf+u|]; k|hftGq eGbf 7"nf] qmflGt csf]{ x'"b}g eGg] s'/fdf ljZjf; /fVb5 .
g]kfnL sf+u|]; d'n'sdf ;dtfd"ns ;dfhsf] :yfkgf ug{ rfxG5 . wgL / u/Ljsf aLr, 6f7faf7f / lgd'vfsf aLr tyf pkNnf] / tNnf] elgg] hflt–hfltsf aLr ;dfhdf JofKt e]befj, zf]if0f / cGofonfO{ lgd"{n kfg{ rfxG5 . g]kfnL ;dfhaf6 clzIff, u/LjL, a]/f]huf/L, e|i6frf/, dx"uL / cefjnfO{ x6fpg rfxG5 . b]zsf] u|fdL0f / lk5l8Psf If]qdf b'Mvk"0f{ hLjg lgjf{x ub}{ cfPsf nfvf}+ g]kfnLx¿n] ef]lu/x]sf oL ;d:ofx¿sf] lg/fs/0f gu/L xfd|f] b]z / ;dfh pGgltsf] af6f]df s;} u/L nfUg ;St}g . oxL oyfy{nfO{ a'´]/ g]kfnL sf+u|];n] @)!@ ;fnb]lv g} k|hftflGqs ;dfhjfbL cfly{s gLlt / sfo{qmdsf] cjnDag ub}{ cfPsf] xf] . g]kfnL sf+u|];sf] ;dfhjfbL cfly{s–;fdflhs gLltn] b]zsf] cfly{s ;d[l4nfO{ a9fp"b} n}hfg] s'/fdf hf]8 lbg]5, b]zsf] a9\bf] cfly{s ;d[l4nfO{ u/Lj hgtf;Dd k'¥ofpg] Gofok"0f{ ljt/0fdf hf]8 lbg]5 / o;sf ;fy} ;dfhsf ljkGg / c;xfox¿sf nflu ;fdflhs Gofo / ;'/Iff k|bfg ug]{t˚{ ;/sf/nfO{ pGd'v / lhDd]jf/ agfpg]5 .
-s_ cfly{s :jtGqtf / lghL If]qsf] e"ldsf M k|hftflGqs ;dfhjfbL gLltsf] Pp6f k|d'v kIf /fhgLlts :jtGqtf;"u} cf�gf] 1fg, ;Lk / k""hLsf cfwf/df cf�gf OR5f / ?lr cg';f/sf] Joj;fo / cfly{s lqmofsnfk ug{ kfpg] JolStsf] :jtGqtf / clwsf/sf] /Iff ug'{ klg xf] . b]zsf] sfg"g cg';f/ k|To]s pBdL / Joj;foLn] cf�gf] OR5f cg's"nsf] Joj;fo /f]Hg, ljgf /f]s6f]s cf�gf pGglt / k|ultsf nflu lqmofzLn x'g] df}sf pknAw ug'{ / ug{ kfpg' xf] . o:tf] cfly{s :jtGqtfåf/f cy{Joj:yfdf lghL If]qsf] e"ldsf / pBdzLntfnfO{ k|f]T;flxt ug'{kb{5 / /fli6«o cfo Pj+ /f]huf/Lsf cj;/x¿ a9fpg'kb{5 eGg] s'/fdf g]kfnL sf+u|]; ljZjf; ub{5 .
-v_ ;/sf/sf] bfloTj / e"ldsf M cfly{s ultljlwdf lghL If]qnfO{ a9L eGbf a9L lqmofzLn u/fp"b} ;/sf/n] cfly{s–;fdflhs k"jf{wf/sf] ljsf; tyf u/Lj Pj+ c;xfo hgtfsf lglDt ;fdflhs Gofo / ;'/Iffsf] aGbf]a:t ug]{ lhDd]jf/L klg axg ug'{kb{5 .
cfly{s / ;fdflhs k"jf{wf/sf] ljsf; M b]zsf] cfly{s / ;fdflhs ljsf;sf nflu ;/sf/n] lzIff, :jf:Yo, vfg]kfgL, oftfoft, ;~rf/, l;"rfO / hn;«f]t ljsf;sf nflu nufgL ug]{, ljs]lGb|t zf;g k4lt, hgzlStsf] kl/rfng / ;xeflutfd"ns ljsf;, hgtfsf k|ltlglw ;+:yfx¿sf] ;anLs/0f tyf pko'St P]g–sfg"gsf] lgdf{0fåf/f ljsf;–lgdf{0f ug]{ c;+Vo cj;/ / ;Defjgfx¿sf] 9f]sf vf]Ng'kb{5 . ;/sf/sf] o:tf] ;xof]uL e"ldsfn] lghL If]qsf pBdLx¿nfO{ cf�gf] Ifdtf, of]Uotf / ?lr cg';f/ ljljw Joj;fodf ;+nUg x'g] yk k|]/0ff k|bfg ub{5 tyf /fli6«o pTkfbg j[l4df d2t k'¥ofp"5 .
;fdflhs Gofo / ;'/Iff M o; afx]s xfd|f] h:tf] u/Lj b]zdf ;/sf/n] ;dfhsf lk5l8Psf blnt, cflbjf;L, hghflt, afn–
aflnsf, dlxnf, j[4, czSt, ckf·, u/Lj, zf]lift, ;'s'daf;L, sd}of, Go"g cfoju{sf dhb"/ ls;fg, ;fgf Joj;foL / Go"g j]tgef]uL sd{rf/L cflbsf] lxt tyf ;fdflhs ;'/Iff / sNof0fsf nflu ljz]if bfloTj lgjf{x ub}{ ljleGg sfo{qmdx¿ ;~rfng ug'{kb{5 . sd}of / aw'jf k|yfnfO{ k"0f{tof ;dfKt ul/g]5 .
lghL If]q / ;/sf/L If]qsf pTkfbgzLn zlSt / ;fwgx¿sf] clwstd pkof]u ub}{ cfly{s ;d[l4, ;d[l4sf] Gofok"0f{ ljt/0f tyf ;fdflhs Gofo / ;'/Iffsf] o:tf] ;Gt'lnt k|hftflGqs ;dfhjfbL cfly{s gLlt / sfo{qmd g} g]kfn / g]kfnL hgtfsf] pGgltsf] Ps dfq af6f] xf] eGg] g]kfnL sf+u|];sf] ulx/f] ljZjf; 5 .
|
dfgj s]lGb|t ljsf; M sf+u|];sf] k|of; |
g]kfnL sf+u|];sf] b[li6df ljsf;sf] klxnf] / clGtd tŒj hgtf xf] . 7"nf–7"nf zx/, 7"nf ;8s, 7"nf dxn / c§flnsf, cfly{s j[l4sf 7"nf tYof° ug]/ b]z ljsf;sf] syf eGg] / ;kgf b]Vg] t/ hgtfsf] zlSt / ;fdYo{ a9fpg] s'/fnfO{ a]jf:tf ug]{ ljsf; ;f"rf] cy{df ljsf; x'"b} xf]Og . To;}n] xfd|f] ljsf;sf] 9f"rfn] k|To]s g]kfnL hgtfsf] Ifdtf / zlSt a9fpg] s'/fnfO{ k|fyldstf lbg'kb{5 . xfd|f] b]zdf u/LjL, c;dfgtf / zf]if0f JofKt 5, lsgeg] xfd|f] b]zsf ax';+Vos hgtfsf nflu cf�gf Ifdtf / zlSt ljsl;t ug]{ cfwf/x¿ ;dfg ¿kdf pknAw ePsf 5}gg\ . JolStsf] Ifdtf / ;fdYo{ a9fpg] cj;/ / ;Defjgfx¿sf] o:tf] c;dfg ljt/0fnfO{ ;Rofpg tyf dfgj s]lGb|t ljsf;nfO{ g]kfnsf] ljsf; k|of;sf] cfwf/e"t 9f"rf dfg]/ g]kfnL sf+u|];n] lgDg s'/fx¿nfO{ lg/Gt/ hf]8 lbg]5—
lzIff, ;Lk ljsf;, tflnd / ;"rgfdf ;a} g]kfnLsf] kx'"r .
;a} g]kfnLsf nflu :jf:Yo ;'ljwfsf] lj:tf/ .
u/LjLsf lj?4 ;zSt /fli6«o cleofg .
cfocfh{g / /f]huf/Lsf cj;/x¿df j[l4 .
JolStsf] :jtGqtf, >d / x/]s k];fsf] ;Ddfg .
ljs]lGb|t zf;g / :yfgLo g]t[Tjsf] ljsf; .
e|i6frf/d'St zf;g–k|zf;g .
k|To]s g]kfnLdf cfTdljZjf; / ;fdflhs ;]jf efjsf] k'ghf{u/0f .
|
cfufdL cfdlgjf{rg / o;sf] k[i7e"ld |
ljt]sf] ;f9] rf/ jif{sf] cjlwel/ /fli6«o /fhgLlt ;w}" cl:y/ eO/fVof] . ;Qfsf lglDt /fhgLlts kf6L{x¿åf/f y'k|} unt 9·sf k|of; / k|lt:kwf{x¿ ul/P . k6s–k6s ;/sf/ agfpg] / eTsfpg] ˚f]x/L v]nx¿ eP . ;+;b\ / ;f+;b kbsf] dof{bf 36fpg] cfr/0fx¿ x'g yfn] . lqzª\s' ;+;b\sf sf/0f alnof] / k|efjsf/L ;/sf/ aGg ;s]g, clg alnof] / k|efjsf/L ;/sf/ aGg g;s]sf sf/0f b]zsf] k|zf;g / ljsf; klg :jR5 / ultnf] 9·n] cl3 a9\g ;s]g . kf6L{x¿ u'6aGbL / ljefhgsf] lzsf/ eP . b]zsf] sDo'lg:6 cfGbf]ngdf ljBdfg å}wtf / a]OdfgLsf sf/0f g]skf Pdfn] kf6L{ ljefhg eP/ dfn] / Pdfn] gfdsf kf6L{x¿sf] k'gu{7g eof] . clxn] dfn]–Pdfn] b'j} kf6L{ Pscsf{nfO{ /fi6«3ftL, e|i6frf/L / dfl˚ofzlStsf] k[i7kf]ifs ePsf] cf/f]k nufp"b} b]zsf] /fhgLltnfO{ pu|tf / åGåt˚{ ws]Nb}5g\ . /fli6«o k|hftGq kf6L{ klg bnut cfr/0f / cEof; ug{ g;s]/ kf6L{sf ¿kdf ljsl;t x'g gkfp"b} ljeflht eof] . g]kfn ;b\efjgf kf6L{ klg ljeflht eof] . ljeflht ePsf kf6L{x¿ of] cjlwel/ Pscsf{sf] cl:tTj :jLsf/ ug{ ;d]t tTk/ ePgg\ . kf6L{–kf6L{sf aLr ´u8f / cfqmd0f a9\g yfNof] .
o; kl/l:yltdf b]zleq e|i6frf/ klg df}nfpg yfNof] . u/LjL / a]/f]huf/Lsf ;d:ofx¿ rls{b} uP . ;+j}wflgs / ;+;bLo Joj:yfsf lj?4 lx+;f / xTofsf] cft°sn] /fhgLltdf k|j]z ug{ vf]Hb}5 . ‘dfcf]jfb’sf gfddf lx+;f / xTofsf] cft° g]kfnL sf+u|];sf lj?4 s]lGb|t b]lvP tfklg cGttM o;n] k|hftGqnfO{ g} layf]Ng vf]h]sf] 5 . of] cj:yfaf6 b]znfO{ d'lSt lbnfpg] Pp6f dfq pkfo hgtfsf] zlStnfO{ cf≈jfg ug'{ xf] eGg] ;D´]/ g]kfnL sf+u|];n] r'gfjsf] 3f]if0ff ug]{ lg0f{o u/]sf] xf] . /fhgLltdf b]lvg] ;a} vfn] ljs[lt / lj;"ultx¿nfO{ ;dfKt ug]{ hgtfsf] zlSt / dtnfO{ lg0ff{os dfg]/ dfq b]znfO{ cu|ult lbg ;lsG5 eGg] ljZjf;sf ;fy g]kfnL sf+u|]; clxn] tfhf hgfb]zsf nflu g]kfnL hgtfsf df´df cfPsf] 5 .
|
cfufdL lgjf{rgsf k|d'v d'2fx¿ |
cfufdL lgjf{rg /fhgLltdf b]lvPsf oL bf]if / unt k|j[lQsf lj?4 hgtfsf] dtnfO{ k|s6 ug]{ cj;/ xf] . g]kfnL hgtf /fhgLltdf b]lvPsf] lx+;f / cft°sf lj?4 5g\ eGg] k'li6 of] cfdlgjf{rgn] ug]{5 . g]kfnL hgtf /fhgLltdf b]lvPsf] vl/b–ljqmL, e|i6 cfr/0f, pu|, cfqmfds / pQfpnf] k|j[lQsf lj?4 5g\ eGg] s'/fnfO{ klg of] cfdlgjf{rgn] k|dfl0ft ug]{5 . hgtf lqzª\s' ;+;b\ xf]Og, alnof] ;+;b\ / ax'dtsf] alnof] ;/sf/ rfxG5g\, alnof] / ax'dtsf] ;/sf/ dfq xf]Og, e|i6frf/d'St zf;g / b]z ljsf;sf nflu ;°Nk af]s]sf] kl/kSj / ;dy{ g]t[Tj tyf Pstf / ;xdltsf] /fhgLlt x'ls{Psf] b]Vg rfxG5g\ .
!= /fhgLlts cl:y/tfsf] ;dflKt M k|ltlglw;efsf] lqzª\s' agf]6n] ubf{ ljut ;f9] rf/ jif{df /fhgLlts cl:y/tf pTkGg eO{ w]/} ;/sf/ u7g / lj36g eP . /fi6«sf cfly{s, ;fdflhs, k|zf;lgs gLlt sfo{qmddf lg/Gt/tf /xg ;s]g . clglZrttfsf] jftfj/0fn] /fi6«sf] ljleGg If]qdf ljs[lt / lj;"ult b]vf k/] . o; k|sf/sf] /fhgLlts cl:y/tf ;dflKtsf nflu ax'dtsf] ;/sf/sf] lgdf{0f ug]{ ljifo cfufdL cfdlgjf{rgsf] Pp6f d'Vo d'2f xf] .
@= d"No / dfGotfdf cfwfl/t /fhgLlt M lqzª\s' k|ltlglw;ef / a]nf a]nfdf x'g] /fhgLlts kl/jt{gsf sf/0f ;f+;bx¿df ;'ljwfef]uL Pj+ df}sf 5f]Kg] k|j[lQ ljsl;t eof] . ;f+;b vl/b ljqmL, kb / ;'ljwfsf] b'?kof]u / cdof{lbt k|j[lQsf] ljsf; x'"b} ;f+;b h:tf] ul/dfdo kbsf] dof{bf Pj+ g}lts zlStdf x|f; cfPsf]n] d"No / dfGotfdf cfwfl/t /fhgLltk|lt ;a} /fhgLlts kf6L{x¿sf] Odfgbf/ k|lta4tf x'g' clgjfo{ ePsf] 5 . g]kfnL sf+u|]; of] g}lts cfGbf]ngsf] g]t[Tj ug]{ arga4tf k|s6 ub}{ g]kfnL hgtf;"u ;xof]u / ;dy{gsf] dfu ub{5 .
#= cfly{s ljsf;sf] lg/Gt/tf M @)$* ;fnsf] dxflgjf{rgkl5 ul7t g]kfnL sf+u|];sf] k|yd lgjf{lrt ;/sf/sf] ;do cfly{s ljsf;sf] b[li6n] cToGt pknlAwk"0f{ / ;fdflhs ljsf; Pj+ u/LjL lgjf/0f h:tf nIo k|flKtsf nflu klg ˚nbfoL ePsf] s'/f cGt/f{li6«o ;d'bfon] ;d]t :jLsf/]sf] 5 . To:t} lqzª\s' ;+;b\sf] cj:yfdf klg g]kfnL sf+u|];n] g]t[Tj u/]sf] cjlw cfly{s Pj+ cGo b[li6sf]0fn] /fi6«sf nflu pknlAwk"0f{ /x]sf] 5 . t;y{ cfly{s j[l4, u|fdL0f ljsf;, u/LjL lgjf/0f, ;dtfd"ns ;dfh h:tf p2]Zo k|flKtsf nflu g]kfnL sf+u|];n] yfngL u/]sf] ljsf; sfo{qmdnfO{ lg/Gt/tf lbg'kg]{ cfjZostf klg cfufdL lgjf{rgsf] dxŒjk"0f{ ljifo ePsf] 5 .
$= e|i6frf/ / dfl˚oftGqaf6 d'lSt M ;a} txdf x'g] cfly{s r'xfj6, t:s/L, sfnfahf/L Pj+ e|i6frf/ h:tf ljs[ltn] ;dfhnfO{ cfqmfGt kf/]sf] 5 . /fi6«–lgdf{0fsf nflu cfly{s clgoldttf, e|i6frf/, t:s/L tyf dfl˚oftGqaf6 b]znfO{ d'lSt lbnfpg' cfhsf] ckl/xfo{tf ePsf] 5 .
%= ;'zf;gsf] cfwf/ — lgikIf k|zf;g M ljsf; k|zf;g, hgk|zf;g, Gofo ;]jf, k|x/L, lghfdtL, lzIff ;]jf cflbnfO{ pgLx¿sf] lgikIftf, :jfoQtf, kf/blz{tf / k|efjsfl/tfdf cf3ft k'¥ofpg] /fhgLlts x:tIf]kaf6 d'St ug'{, ;fdfGo gful/snfO{ k|zf;lgs ´0´6, l9nf;':tL, ´d]nf, cfly{s zf]if0f cflb x6fpg] / ;/sf/L ;+:yfgx¿df x'g] 7f8f] /fhgLlts x:tIf]kx¿sf] cGTo ug'{ klg ;'zf;gsf] Pp6f k|d'v d'2f ePsf] 5 . 7"nf / vrf{n' cfof]hgfx¿nfO{ ;dod} k"/f ug{ cfjZos Joj:yf ug'{sf ;fy} of]hgf k|d'vx¿ / cfjZos clws[tx¿sf] ;?jf lglZrt ;do eGbf cufl8 ug'{df /f]s nufOg]5 .
^= zflGt–;'/Iffsf] k|Tofe"lt / eod'St ;dfh M dfcf]jfbsf gfddf b]zsf] ljleGg efudf ePsf /fhgLlts sfo{stf{ Pj+ ;fdfGo gful/ssf] xTof / cft°n] u/Ljsf] lxt ug'{sf] ;§f u/LjLaf6 cfxt hgtfsf] rx/fO/x]sf] 3fpdf g"gr"s bNg] sfd dfq u/]sf] 5 . of] hg lj/f]wL / k|hftGq lj/f]wL cft°af6 ;dfhnfO{ d'St u/L zflGt ;'Joj:yf sfod ug'{ xfd|f] /fhgLlt / ljsf;sf] ;jf{lws dxŒjk"0f{ d'2f xf] . o; 38Ldf g]kfnL sf+u|]; sDo'lg:6 ljrf/ / Jojxf/n] hGdfPsf] clxn]sf] lx+;f / xTofsf] /fhgLltsf lj?4 g]kfnL hgtfn] zflGt–;'/Iff / eod'St ;dfhsf] kIfdf dtbfg ug]{5g\ eGg] ljZjf; JoSt ug{ rfxG5 .
|
;+;b\sf] :jR5tf / ;Ifdtf M g]kfnL sf+u|];sf] dfGotf |
xfd|f] ;+;b\ d'n'ssf ;Dk"0f{ k|hftflGqs ;+:yfx¿ dWo]sf] ;jf{lws dxŒjk"0f{ ;+:yf xf] . ;+;b\n] g} ;a} ;+:yfx¿nfO{ ljlw;Ddt lx"8fpg] / af6f] b]vfpg] sfd ub{5 . hgtfdf /x]sf] d'Vo zlSt / clwsf/sf] k|ToIf ¿kdf k|of]u / k|bz{g klg ;+;b\af6} x'G5 . ;fy} pQ/bfoL zf;g Joj:yfnfO{ Jojxf/df ptfg{ / zf;gdf hgtfsf] ;xeflutfnfO{ ;'lglZrt ug{ klg hgtfsf] ljZjf; / cf:yf adf]lhdsf] ;Ifd ;+;b\sf] u7g cfhsf] cfjZostf ePsf] 5 .
k|ltlglw ;efsf] bf];|f] lgjf{rgdf s'g} klg kf6L{n] ax'dt Nofpg g;s]kl5 ljleGg lsl;dsf Psn / ;+o'St ;/sf/ ag] . g]kfnL sf+u|];n] k|ltlglw;efdf ax'dt xfl;n ug{ g;s]sf] cj:yfdf k|hftflGqs ;+:sf/ / ;+;bLo dfGotf cg'¿k g]skf Pdfn]nfO{ cNkdtsf] ;/sf/ rnfpg ;xof]u / ;dy{g u/]sf] xf] . t/ Pdfn]sf] gf} dlxg] ;/sf/n] k|hftflGqs ;+:yfx¿nfO{ eTsfpg], k|zf;gnfO{ c:tJo:t / cftl°t kfg]{, cf�gf] ljrf/;"u c;xdt x'g]x¿ dfly /fHo cft° rnfpg], lzIffnfO{ kf6L{s/0f ug]{ / kf6L{ ;+u7gsf lglDt /fli6«o 9's'6Lsf] Jofks b'?kof]u ug]{ h:tf k"/} clwgfosjfbL z}nLsf] zf;g ;~rfng u¥of] . g]kfnL sf+u|];sf] ax'dtsf] ;/sf/n] cª\ufn]sf gLltx¿n] cGt/f{li6«o If]qdf k|fKt u/]sf] ljZj;gLotfsf] kl/0ffd:j¿k lg0f{osf] cj:yf;Dd cfOk'u]sf] c?0f t];|f] of]hgfnfO{ Pdfn]n] cf�gf] kf6L{sf] tfTsflns :jfy{, /fli6«o lxtk|ltsf] uDeL/ pk]Iff, ;/sf/L l9nf;':tL / cs'zntfsf sf/0f /2 u/fpg] cj:yfdf k'¥ofof] . g]kfnL sf+u|];n] ckgfPsf] ;˚n cfly{s gLltdf o; sfnleq w]/} ljrng / ljs[ltx¿ cfPkl5 cGt/f{li6«o ljZj;gLotf ;d]t u'Dof] . nufgLsf] jftfj/0f c:tJo:t eof] . o;k|sf/ Pdfn]sf] cNkdtsf] zf;gsfn /fhgLlts / cfly{s ;a} b[li6af6 d'n'ssf lglDt k|To'Tkfbs 7xl/Psf] sf/0f g]kfnL sf+u|];n] ;+o'St ;/sf/sf] cjwf/0ffnfO{ :jLsf/ ug{ Pdfn]nfO{ ;d]t cf≈jfg u/]sf] lyof] . sf+u|];n] lhDd]jf/ k|ltkIfLsf x}l;otn] k|bz{g u/]sf] ;+;bLo dfGotf cg'¿ksf] Jojxf/ / cu|;/tfnfO{ k"/} a]jf:tf ub}{ Pdfn]n] ;+;b\ u7g ePsf] ;ft dlxgfdf g} k|ltlglw ;efsf] lj36gsf lglDt l;kmfl/; u¥of] . k|wfgdGqLsf lj?4 cljZjf;sf] k|:tfj btf{ eO;s]sf] kl/l:yltdf ;+ljwfgsf k|fjwfg / ;+;bLo dfGotf ljk/Lt Pdfn]n] k|bz{g u/]sf] cg'Q/bfoL, ck|hftflGqs / ;+ljwfgsf] ckJofVof x'g] wf/0ff / Jojxf/n] d'n's / xfd|f] ;+;bLo Oltxf;df Pdfn]nfO{ u}/ lhDd]jf/ / cljZj;gLo Pj+ clwgfosjfbL zlStsf ¿kdf :yflkt u/]sf] 5 .
lqzª\s' ;+;bLo ;+/rgfsf aLr klg g]kfnL sf+u|];sf] g]t[Tjdf ag]sf] To;kl5sf] ;+o'St ;/sf/n] cToGt cK7Øf/f] / sl7gfOsf afjh"b hn;|f]tsf] pkof]u ;DaGwL dxŒjk"0f{ /fli6«o ljifodf ;a} k|d'v /fhgLlts kf6L{x¿nfO{ Pp6} ynf]df /fvL ;d´bf/L lgdf{0f ug{ ;dy{ eof] . t/ ;+o'St ;/sf/sf ljljw k|of]ux¿ klg Ps kl5 csf]{ ub}{ cl:y/ / c;kmn aGg yfn]kl5 tyf ;+;b\sf] zlSt / 5ljnfO{ w"ldn agfpg] cfr/0f x'g yfn]kl5 g]kfnL sf+u|];n] ljut Ps jif{cl3 g} tfhf hgfb]z / lgjf{rgsf kIfdf cfkm"nfO{ pEofPsf] xf] . g]kfnL sf+u|];sf t˚{af6 kf6L{ ;efklt Pj+ k|wfgdGqL >L lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] To; lsl;dsf] hl6n / sl7g kl/l:yltdf klg d'n'sn] ef]lu/x]sf ljs/fn ;d:ofx¿k|lt ;+j]bgzLn x'"b} ;+;b\df k|ltlglwTj ug]{ ;a} /fhgLlts bn;"u ;+;bLo ;+:s[ltsf] hu]gf{ / ;+;bLo cEof;sf qmddf b]lvPsf ljs[ltnfO{ x6fpg] h:tf uDeL/ dxŒjsf ljifox¿df /fli6«o ;xdlt sfod ub}{ hfg] clek|fon] k6s–k6s kf/:kl/s ;+jfb a9fpg] sfo{ ug'{eof] . g]kfnL sf+u|];s} kxndf agfOPsf] bn Tofu P]gsf] sfof{Gjogkl5 ;+;b\leq b]lvPsf bnLo dof{bf ljk/Ltsf lqmofsnfknfO{ s]xL dfqfdf /f]Sg] / dof{lbt ug]{ sfd eof] tfklg o; lbzfdf c´ ;'wf/ / :yfloTjsf lglDt gof" hgfb]z lng' ckl/xfo{ ePsf] lyof] . o; cjlwdf ;a} /fhgLlts kf6L{x¿;"u g]kfnL sf+u|];n] ljsl;t u/]sf] ;d´bf/Lsf sf/0f tyf k|lt:kwL{ /fhgLlts kf6L{x¿nfO{ ;d]t ;/sf/df ;xefuL u/fpg] ;'´a'´k"0f{ lg0f{osf sf/0f g} klxnf] k6s k|ltlglw;ef lj36g / cfdlgjf{rgsf] l;kmfl/;sf ;DaGwdf s'g} ljjfb cfPg . g]kfnL sf+u|]; oxL ;d´bf/Lk"0f{ ;f]rfO / af6f]nfO{ cjnDag ub}{ cfufdL ;+;b\df ;d]t /fhgLlts ;d´bf/L / k|lt:kwf{ aLr d'n'sdf k|hftflGqs ;+;bLo ;+:s[ltnfO{ ljsf; ug{ rfxG5 . ;+;b\leq / aflx/ ;+;b\nfO{ :jR5 Pj+ ;Ifd hgk|ltlglw ;+:yfsf ¿kdf ljZjf; cfh{g u/fpg rfxG5 . Pstf, ;xdlt / d]nldnfksf] /fhgLltnfO{ c´ cl3 a9fpg rfxG5 .
|
b]z / hgtfsf nflu sf+u|]; ;/sf/n] s] u¥of] < |
@)$* ;fnsf] cfdlgjf{rgkl5 ag]sf] g]kfnL sf+u|];sf] Psdgf ;/sf/ / @)%! ;fnsf] cfdlgjf{rgkl5 ;do ;dodf ag]sf] g]kfnL sf+u|];n] g]t[Tj u/]sf] ;+o'St ;/sf/ ;Qfdf /x]sf] cjlwdf g]kfnL sf+u|];sf] kxndf cToGt dxŒjk"0f{ cfly{s–;fdflhs kl/jt{gsf sfd ePsf 5g\ . g]kfnL sf+u|];n] u/]sf ;a} sfdx¿ oxf" pNn]v ug'{ ;Dej 5}g . t/ klg cfkm" ;/sf/df /x"bf o;n] u/]sf s]xL hgd'vL lg0f{ox¿, u|fdL0f :jfjnDag Pj+ k"jf{wf/ ljsf;sf nflu ePsf sfd tyf bL3{sfnLg /fli6«o lxt / ;du| cfly{s ;d'Ggltsf nflu ePsf sfo{x¿ tn pNn]v ul/Psf 5g\ .
;fdflhs ;'/Iff / ;f+:s[lts pTyfg ;DaGwL
!= j[4, ljwjf / ckf· eQfsf nflu 7"nf] wg/flz M g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/n] ^) jif{ gf3]sf lg;xfo ljwjfx¿ tyf ckf·x¿nfO{ eQfsf] Joj:yf u/]sf] 5 . lg;xfo, ljwjf, j[4 Pj+ ckf· eQfsf nflu o; jif{ g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/n] xfn;Dd Joj:yf ePsf] ;a} eGbf 7"nf] /sd $) s/f]8 ljlgof]hg u/]sf] 5 . j[4 eQf s6f}tL ul/of] eg]/ ´"6f] k|rf/ ug]{ k|lt:kwL{ kf6L{x¿ of] ;To yfxf kfPkl5 lg?Q/ ePsf 5g\ .
@= blntju{sf] pTyfg / 5fqj[lQ sfo{qmd M clw/fHoel/sf ;a} k|fylds ljBfnox¿df sIff # ;Dd k9\g] blnt hfltsf k|To]s afn–aflnsfx¿nfO{ dlxg}lkR5] ?=@% sf] 5fqj[lQ k|bfg u/L blnt hfltnfO{ lzIffsf] cj;/ k|fKt ug{ g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/n] k|f]T;fxg u/]sf] 5 . To;} u/L blntx¿sf ;d:of klxrfg / pTyfgsf nflu g]kfnL sf+u|];n] klxnf] k6s k|efjzfnL sfo{qmd, s]Gb|Lo ;+:yfsf] lgdf{0f / ;fwg kl/rfng ug]{ sfo{qmd cl3 a9]sf] 5 .
#= hghflt tyf cflbjf;Lsf lglDt sfo{qmd M g]kfnL sf+u|];sf] cu|;/tfdf b]zsf] /fli6«o of]hgfdf klxnf] k6s hghflt / cflbjf;Lx¿sf] ;d:ofsf] klxrfg / ;dfwfg, To;sf nflu k|efjzfnL s]Gb|Lo ;+:yfsf] u7g, ;fwg kl/rfng tyf hghflt–cflbjf;Lx¿sf] k|ultsf nflu y'k|} 7f]; sfo{qmdx¿sf] lgdf{0f ul/Psf] 5 .
$= dlxnfnfO{ k|f]T;fxg M clw/fHosf ;a} k|fylds ljBfnox¿df Go"gtd Ps dlxnf lzlIfsf clgjfo{ ¿kdf /fVg'kg]{ Joj:yf u/]sf] 5 . ;fy} dlxnf ;fIf/tf clt sd ePsf clw/fHosf !% lhNnfsf ;a} 5fqfx¿nfO{ dfl;s ?=@% 5fqj[lQsf] Joj:yf u/L dlxnf lzIffnfO{ k|f]T;fxg u/]sf] 5 . ;/sf/L sfof{no jf ;+:yfgx¿df dlxnfx¿nfO{ hflu/sf nflu lglZrt :yfg ;'/lIft /fVg] gLltsf] 3f]if0ff klg g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/sf] kfnfdf ePsf] xf] .
%= dfnkf]tdf cfwf 5'6 M g]kfnL sf+u|];sf] kfnfdf ls;fgx¿n] ltg'{kg]{ dfnkf]t cfwf 36fOPsf] 5 / af"sL cfwf /sd klg uflj; jf gu/kflnsfdf g} a'´fO{ ufp" jf gu/sf] ljsf;df vr{ ug{ ;lsg] Joj:yf ePsf] 5 . dfnkf]t afkt ca ;/sf/n] ls;fgaf6 s'g} /sd ln"b}g .
^= ljkGg ju{sf nflu u|fdL0f a}° / ;x'lnotk"0f{ C0f Joj:yf M clt u/Lj / ljkGg ju{sf] hLjg:t/ p7fpgsf nflu clw/fHosf kf"r} ljsf; If]qx¿df u|fdL0f ljsf; a}°sf] :yfkgf ug]{ df}lns / gof" sfo{qmd g]kfnL sf+u|];n] k|f/De u/]sf] xf] . u/LjLsf] /]vfd'lg /x]sf ´08} ! nfv kl/jf/x¿sf] hLjg:t/ oL u|fdL0f a}°sf sfo{qmd dfkm{t dfly p7]sf] 5 . ljkGg dlxnfx¿ clwsf/ ;DkGg ePsf 5g\ . ;fgf ls;fgx¿n] lng] ;fgf] C0f /sddf Jofh cg'bfg lbg] Joj:yf tyf ;fgf ls;fgx¿sf] efvf gf3]sf C0fdf /fxtsf] Joj:yf klg sf+u|];sf] ;/sf/n] u/]sf] xf] .
&= e"sDk, af9L–klx/f] kLl8tnfO{ /fxt M g]kfnL sf+u|];sf] kxndf e"sDkaf6 3/ eTs]sfn] lnPsf] ;a} C0fdf ?= !) xhf/;Dd ldgfxf ePsf] 5 . To:t} af9L kLl8tx¿ / dT:o Jofj;foLx¿n] lnPsf] C0fdf klg w]/} xb;Dd Jofh 5'6sf] Joj:yf u/L /fxt lbOPsf] 5 .
*= b'u{d lhNnfdf g"gsf] efpdf cfwf sd M clw/fHosf @@ b'u{d lhNnfdf k7fOg] cfof]l8go'St g"gsf] 9'jfgLdf dfq ;/sf/n] cg'bfg lbg] u/]sf]df @)%% >fj0fb]lv g"gsf] d"Nod} ;/sf/n] cfwf cg'bfg lbg] Joj:yf u/L tL lhNnfx¿df g"g ;:tf] / ;'ne agfOPsf] 5 .
(= uf]a/ Uof";, ;f}o{ pmhf{ Pj+ ;fgf hnljB't\df cg'bfg M g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/sf kfnfdf b'u{d lxdfnL tyf lah'nL gk'u]sf kxf8L If]qdf ljB't\ k'¥ofpg ;f}o{ pmhf{ tyf ;fgf hnljB't\af6 pTkfbg ul/g] ljB't\ kl/of]hgfx¿sf] nfutdf %) k|ltzt cg'bfgsf] Joj:yf ul/Psf] 5 . To:t} uf]a/ Uof"; ;+oGq lgdf{0fdf ?=!) xhf/;Ddsf] ;/sf/L cg'bfgsf] Joj:yf u/L clw/fHoel/ s/Lj $) xhf/ uf]a/ Uof"; lgdf{0f ul/;s]sf] 5 .
!)= If]qLo efiffnfO{ k|f]T;fxg M g]kfnL, lxGbL / cª\u|]hL afx]s cGo efiffx¿ /]l8of] g]kfndf klxn] ;'lgb}g lyof] . cflbjf;L÷hghfltsf cf�gf efiff / ljleGg If]qLo efiffnfO{ k|f]T;fxg lbg] p2]Zon] g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/n] /]l8of] g]kfnaf6 d}lynL, ef]hk'/L, yf?, tfdfª, g]jf/, /fO{÷ls/f"tL, du/, cjwL, lnDa', u'?ª, pb"{ z]kf{, cflb efiffx¿df sfo{qmd ;'? u¥of] . o:t} sfo{qmdx¿ g]kfn 6]lnlehg dfkm{t klg qmdzM k|;f/0f ul/"b} cfPsf] 5 .
!!= å}w :jfldTjsf] cGTo ug]{ sfg"g / u'7L hdLg /}s/df kl/0ft M e"lddf /x]sf] å}w :jfldTj cGTo ug]{ sfg"g ;+;b\af6 kfl/t u/fO{ e"lddf hf]tfxfsf] :jfldTjsf] clwsf/nfO{ sfod u/fpg] sfo{ klg g]kfnL sf+u|]; ;/sf/df ePs} a]nfdf ePsf] xf] . u'7L hdLgnfO{ /}s/df kl/0ft ug]{ sfo{qmd klg sf+u|];sf] kxndf sfof{Gjogdf cfO;s]sf] 5 . o; sfo{qmdaf6 u'7L hdLg sdfO/x]sf nfvf}" ls;fgx¿n] pko'St d'cfAhf lt/L hdLg dfly :jfldTj k|fKt ug{ ;s]sf 5g\ .
!@= ;'s'daf;L / sd}of ;d:of M g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/n] ;'s'daf;L ;d:of ;dfwfg ug{ /fli6«o :t/sf] cfof]u u7g u/L xfn;Dd *) xhf/ eGbf a9L e"ldxLg ;'s'daf;LnfO{ hUuf pknAw u/fO;s]sf] 5 . o;} u/L sd}of C0f df]rgsf] sfo{qmdåf/f sd}of k|yfn] hGdfPsf] cfly{s–;fdflhs ;d:ofsf] ;dfwfg ug]{ sfo{ k|f/De ePsf] 5 .
!#= zxLbsf kl/jf/ Pj+ /fhgLlts kLl8tnfO{ ;xof]u M k|hftGq :yfkgfsf nflu cf�gf] k|f0f cfx'lt lbg] zxLbsf kl/jf/ Pj+ /fhgLlts kLl8tx¿nfO{ cfly{s ;xof]u k|bfg ul/Psf] 5 .
u|fdL0f :jfjnDag tyf u|fdL0f ljsf;sf nflu ePsf sfdx¿
hgg]tf aL=kL= sf]O/fnfn] kl/sNkgf ug'{ePsf] cfly{s ljsf;sf] 9f"rfsf] s]Gb|ljGb' g} ufp" xf] . aL=kL=sf] oxL lrGtg cg'¿k u|fdL0f If]qdf lzIff, :jf:Yo, l;"rfO, vfg]kfgL, df]6/af6f], 6]lnkmf]g / lah'nL cflbdf cfwf/e"t ;'ljwf k'¥ofO{ ufp" 3/df cfly{s :jfjnDagsf] cfwf/lznf lgdf{0f ug]{ sfdsf] yfngL g]kfnL sf+u|];sf] kfnfdf ePsf 5g\ . o; cGtu{t ePsf s]xL d'Vo sfdx¿ M
!$= ufp" ljsf; sfo{qmdsf] ;'?cft M u|fdL0f If]qdf hgtfn] cfkm}n] /f]h]sf] sfo{qmddf nufgL ug{ kfpmg\ eGg] p2]Zon] g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/n] u|fdL0f :jfjnDag sfo{qmd th'{df u/L k|To]s uflj;nfO{ ?=%) xhf/ cg'bfg pknAw u/fPsf] lyof] / uflj;sf] Ifdtf cg';f/ jif]{lg /sd a9fp"b} nfg] gLlt lnPsf] lyof] . sf+u|];n] k|f/De u/]sf] of] df}lns sfo{qmdnfO{ To;kl5sf ljleGg ;/sf/n] ljleGg gfd /fv] klg sfo{qmdnfO{ lg/Gt/tf lbg afWo ePsf 5g\ .
!%= uflj;df pk:jf:Yorf}sL / x'nfssf] Joj:yf M clw/fHosf ;a} uflj;x¿df pk:jf:Yorf}sL :yfkgf ug]{ g]kfnL sf+u|];sf] sfo{qmd cGtu{t clxn] ´08} rf/ xhf/ pk:jf:Yorf}sLsf] lgdf{0f eO/fv]sf] 5 . k|To]s lgjf{rg If]qdf Ps 8fS6/ ;lxtsf] :jf:Yo s]Gb| :yfkgf ug]{ sfo{qmd ;'? eO;s]sf] 5 . o:tf :jf:Yos]Gb|x¿ !@) lgjf{rg If]qdf :yfkgf eO;s]sf 5g\ . clw/fHosf ;Dk"0f{ uflj;df x'nfs, $) cltl/St x'nfs / !$) Onfsf x'nfs :yfkgf ug]{ sfo{qmdsf] sfof{Gjog klg g]kfnL sf+u|];n] u/]sf] xf] .
!^= ufp" ufp"df ljBfnosf] :yfkgf / lgMz'Ns dfWolds lzIff M ufp"–ufp"df k|fylds, lgDg dfWolds / dfWolds ljBfnox¿ Jofks dfqfdf :yfkgf ePsf] 5 . g]kfnL sf+u|];sf] ;dodf dfq k|flj, lgdflj / dfljdf yk @^ xhf/ lzIfsx¿sf] b/aGbL ;[hgf u/L clw/fHoel/sf] ;a} lhNnfx¿df ljt/0f ePsf] 5 . cfwf/e"t / k|fylds lzIff kl/of]hgf ;~rfng u/L $) lhNnfsf ;a} k|fylds ljBfnox¿df kSsL ejg lgdf{0f ePsf 5g\ . of] sfo{qmd ca clw/fHosf ;a} ljBfnox¿df nfu' ul/g]5 . kGw| ;o eGbf a9L e"sDk lg/f]ws ljBfno ejgx¿ lgdf{0f ePsf] 5 . !)±@ sf] lzIff k|f/De ePsf] 5 . ;fy} zxLbsf 5f]/f5f]/LnfO{ pRrlzIff;Dd cWoogfy{ 5fqj[lQsf] Joj:yf u/]sf] 5 . g]kfnL sf+u|];sf] 3f]if0ffkq cg';f/ !) sIff;Dd lgMz'Ns lzIffsf] Joj:yf ul/Psf] 5 .
!&= yk $) nfv hg;+VofnfO{ vfg]kfgL Joj:yf M :jb]zL ;fwg tyf ljb]zL ;xof]u ;d]t kl/rfng u/L g]kfnL sf+u|]; ;/sf/df /x]sf] cjlwdf yk $) nfv hg;+VofnfO{ u|fdL0f Pj+ zx/L If]qdf vfg]kfgLsf] ;'ljwf k'¥ofOPsf] 5 .
!*= ls;fgx¿nfO{ lbOg] C0fdf j[l4 M g]kfnL sf+u|]; ;/sf/df cfpg' eGbf klxn] s/Lj ! c/a ?k}of" a/fa/sf] C0f s[lif ljsf; a}°n] jif{el/df ljt/0f uYof]{ eg] ca of] a9]/ $ c/a &% s/f]8 k'u]sf] 5 . u|fdL0f If]qdf sfo{/t u|fdL0f ljsf; a}° tyf u/LjL lgjf/0fsf nflu sfo{/t /fd|f] /]s8{ ePsf u}/;/sf/L ;+:yfx¿ dfkm{t cfufdL ^ jif{leq s/Lj @%) s/f]8 /sd u/LjL lgjf/0f sfo{qmdsf nflu k|jfx ug]{ of]hgf agfPsf] 5 .
!(= b]zel/ 6]lnkmf]gsf] hfnf] M g]kfnL sf+u|];sf] ;dodf b]zel/ yk ! nfv eGbf a9L 6]lnkmf]g nfOg ljt/0f eO;s]sf 5g\ . g]kfnL sf+u|]; ;/sf/df cfpg'k"j{ b]zel/df s]jn ^% xhf/ 6]lnkmf]g nfOg pknAw lyof] . clxn] ufp" ufp"df df6{;\ / eLPrPkm ;]jfx¿ k'u]sf 5g\ . rf"8} g} clw/fHosf ;a} uflj;df 6]lnkmf]g ;'ljwf k'¥ofpg] sfo{qmd agfOPsf] 5 .
@)= yk gf} xhf/ lsnf]ld6/ df]6/ af6f] M g]kfnL sf+u|];sf] ;dodf /fli6«o :t/df dfq rf/ xhf/ lsnf]ld6/ df]6/ af6f]sf] lgdf{0f eO;s]sf] 5 . df]6/ gk'u]sf] ;a} lhNnfx¿df k|fyldstfsf ;fy df]6/ af6f] lgdf{0f ug]{ sfo{qmdnfO{ g]kfnL sf+u|];n] cl3 ;f/]sf] 5 . To; afx]s lhNnf tyf gu/ :t/df s/Lj % xhf/ lsnf]ld6/ af6f] lgdf{0f ePsf] 5 . o;af6 b]zsf s'gf–s'gfdf df]6/af6f]sf] ;'ljwf k'uL hghLjgdf ;'ljwf k'Ug ;s]sf] 5 .
bL3{sfnLg /fli6«o lxt / ;du| ljsf;sf nflu ePsf sfdx¿
@!= hn;|f]tsf] ljsf;sf nflu gof" of]hgfx¿ M g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/ cfpg'cl3 g]kfndf Ps} ;fy Ps eGbf a9L hnljB't\ cfof]hgf slxn] klg ;~rfng ePsf] lyPg . t/ /fi6«sf] ;d[l4sf nflu hn;|f]t If]qsf] dxŒjnfO{ a'´]/ g]kfnL sf+u|];n] hn;|f]t ljsf;sf nflu gof" gLlt ckgfof] . ToxL cg'¿k ;/sf/L If]qdf c?0f t];|f], sfnL u08sL æPÆ tyf dWo d:of{·bL h:tf kl/of]hgf ;'? ePsf] xf] . cGo cfof]hgfsf nflu lghL k""hL kl/rfng ug{ gof" sfg"g tyf lgodx¿ ag] . kmn:j¿k clxn] ;/sf/L If]qdf !$) d]ufjf6 Ifdtf ePsf] sfnL u08sL æPÆ cfof]hgfsf] lgdf{0f tLj|tfk"j{s x'"b}5 eg] lghL tyf cGo If]qdf lvDtL -^) d]ufjf6_, ef]6]sf]zL -$) d]ufjf6_, df]bL -!% d]ufjf6_, k'jfvf]nf -^ d]ufjf6_, lrlnd] -!% d]ufjf6_, OGb|fjtL -!)d]ufjf6_ cfof]hgfx¿ Ps} ;fy ;~rflnt 5g\ . oL ;a} cfof]hgfx¿ ;DkGg ePkl5 g]kfnsf] hnljB't\ zlSt cfufdL b'O{ jif{leq xfn sfod /x]sf]df bf]Aa/ eGbf a9Ln] j[l4 x'g]5 . ljB't\ lgof{t u/L ljb]zL d'b|f cfh{g u/L /fi6«nfO{ ;d[4 agfpg g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/n] s0ff{nL, k~r]Zj/ tyf klZrd ;]tL of]hgfsf] lj:t[t cWoog ;DkGg ul/;s]sf] 5 . g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/n] g} s0ff{nL cfof]hgfdf nufgL ug{ cd]l/sfsf] Voflt k|fKt ax'/fli6«o sDkgL Pg/f]gnfO{ lgdGq0ff u/L 5nkmn ;sf/fTds ¿kdf cl3 a9fof] . klZrd ;]tL cfof]hgf sfof{Gjog ug{ ci6«]lnog sDkgL;"u ;D´f}tf klg sf+u|];sf] kfnfdf eO;s]sf] 5 . dfly plNnlvt cfof]hgfx¿dWo] sf+u|];sf] ;/sf/n] cGt/f{li6«o ;d'bfoaf6 s/Lj Ps c/a 8n/sf] ;xfotf kl/rfng u/L c?0f t];|f] of]hgf ;d]t sfof{Gjogsf] cj:yfdf NofPsf] lyof] . t/ b]zsf] lxt / ;d[l4sf af/]df cgle1 /x]sf] Pdfn] kf6L{sf] u}/ lhDd]jf/L sfo{n] ubf{ c?0f t];|f] cfof]hgf t'lxof] . Pdfn]n] u/]sf] of] /fli6«o ck/fwsf nflu hgtfn] Pdfn]nfO{ slxn] klg Ifdf lbg] 5}g .
@@= w'lnv]n–l;Gw'nL–alb{af; ;8ssf] lgdf{0f M g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/n] hfkfgL ;/sf/;"u u/]sf] nfdf] k|of;, 5nkmn / ;+´f}tfkl5 hgg]tf aL=kL= sf]O/fnfn] sf7df8f}+nfO{ k"jL{ g]kfn;"u hf]8\g sf]g'{ePsf] w'lnv]n–l;Gw'nL–alb{af; ;8ssf] /]vf ca /fli6«o /fhdfu{sf] ¿kdf lgdf{0f x'g nfu]sf] 5 . o;af6 k"jL{ g]kfn hf]8\g] af6f] ´08} @)) ls=ld= 5f]6f] x'g] dfq xf]Og 9'jfgL vr{df Jofks art;"u} afudtL c~rn / hgsk'/ c~rnsf lhNnfx¿df ljsf;sf y'k|} ;Defjgfx¿ v'Ng] 5g\ . cfGtl/s Jofkf/ ;'ud x'gfsf ;fy} sf7df8f}+–snsQf aLrsf] 9'jfgL vr{ / ;dosf] klg lgs} art x'g]5 .
@#= sf7df8f}+nfO{ d]nDrLsf] kfgL M sf7df8f}+df d]nDrLsf] kfgL Nofpg] s'/f t w]/} cl3 ePsf] xf], t/ o; sfdnfO{ d"t{¿k lbg lj:t[t cWoog, l8hfOg, sfo{of]hgf / j}b]lzs ;|f]t ;d]t h'6fO{ sfof{Gjogsf] ;'?cft eg] g]kfnL sf+u|];n] u/]sf] xf] . xfn Pl;ofnL ljsf; a}°, hfkfg, gj]{, gl8{s km08 / ljZj a}° ;d]tsf] ;xof]udf d]nDrL cfof]hgfsf] sfof{Gjog ;'? ePsf] 5 .
@$= dx]Gb| /fhdfu{sf] ;'b"/ klZrd efudf @@ k'nsf] lgdf{0f M dx]Gb| /fhdfu{sf] ;'b"/ klZrdL efudf oftfoft ;'ljwf k'n lgdf{0f gx'"bf c´sN6f] /x]sf]n] g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/n] ef/t ;/sf/;"u w]/} jftf{, 5nkmn / ;+´f}tf u/L @@ j6f k'n lgdf{0fsf nflu cfly{s ;xof]u h'6fPsf] 5 . pSt k'nx¿ xfn lgdf{0f eO/x]sf 5g\ .
@%= b]zsf ljleGg efudf @ nfv x]S6/ hdLgdf yk l;"rfO Joj:yf M g]kfnsf kxf8, t/fO{ / lxdfnL efudf ;d]t l;"rfO ;'ljwf k'¥ofpg df]/ª–;'g;/L, afudtL, e}/xjf–n'lDagL, dxfsfnL, /fhfk'/, aaO{ cflb h:tf 7"nf l;"rfO cfof]hgf dfq xf]Og, ;]S6/ l;"rfO, cfO{=Pn=;L=, s[lif ljsf; a}° dfkm{t l;"rfO–cg'bfg cflb sfo{qmd ;~rfng u/L clw/fHosf ljleGg lhNnfdf jif]{lg s]xL gof" l;"rfO cfof]hgfx¿ ;'? ul/Psf 5g\ . g]kfnL sf+u|];n] ;Qf ;Dxfn]sf] jif{x¿df dfq @ nfv x]S6/ eGbf a9L hdLgdf yk l;"rfO ;'ljwf k'¥ofO;s]sf] 5 .
@^= a[xt\ :jf:Yo k|lti7fg tyf d]l8sn sn]hx¿sf] :yfkgf M pRr:t/Lo :jf:Yo ;]jf tyf SofG;/ h:tf /f]ux¿sf] pkrf/ ug]{ d]l8sn sn]hsf] cefjnfO{ Wofgdf /fvL g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/n] gof" :jf:Yo k|lti7fgx¿sf] :yfkgf u¥of] . e/tk'/df aL=kL= sf]O/fnf SofG;/ c:ktfn lgdf{0f eof] . w/fgdf aL=kL= sf]O/fnf :jf:Yo lj1fg k|lti7fgsf] :yfkgf eof] . kf]v/f, g]kfnu~h, e/tk'/, e}/xjf / sf7df8f}+df gof" d]l8sn sn]hx¿ :yfkgf eO;s]sf] 5 . bz jif{cl3 b]zdf Ps dfq d]l8sn sn]h lyof] eg] clxn] cfP/ b]zsf ljleGg efudf ^ j6f d]l8sn sn]hx¿ v'ln;s]sf 5g\ .
@&= gof" ljZjljBfno tyf Ol~hgLol/ª sn]hx¿ M @)$^ ;fncl3 lqe'jg ljZjljBfno / dx]Gb| ;+:s[t ljZjljBfno dfq pRr lzIffsf s]Gb| lyP . g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/sf] ;dodf lghL If]qdf sf7df8f}+ ljZjljBfno, k"jf{~rn ljZjljBfno -lj/f6gu/_ / klZrdf~rndf kf]v/f ljZjljBfnosf] ;'?cft eof] . g]kfnL sf+u|];sf] kxndf s[lif ljZjljBfno :yfkgf ug]{ of]hgf ;d]t ag]sf] 5 eg] gof" Ol~hgLol/ª sn]hx¿ klg o; cjlwdf v'n]sf 5g\ .
@*= gof" cfly{s gLltsf] ;'?cft / gof" pBf]u Pj+ ljljw Joj;fox¿df j[l4 M k|yd cfd lgjf{rgkl5 g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/sf] pbf/ tyf v'nf cy{gLlt cg'¿k gof" cf}Bf]lus gLltsf] 3f]if0ff eof] . lghL If]qsf] pBdzLntfnfO{ lg?T;flxt ug]{ sltko lgoGq0ffTds nfO;]G; tyf k/ld6 h:tf Joj:yf vf/]h ul/P . h;sf] kmn:j¿k lghL If]qdf ;–;fgf, d´f}nf / 7"nf ;a} k|sf/sf w]/} pBf]ux¿ v'n] . k/jfgLk'/, a'6jn / lj/f6gu/df 7"nf l:klgª ldn, /f}tx6, slknj:t', dxf]Q/L, wgu9L / ;'g;/Ldf 7"nf lrgL ldnx¿, h"6 pBf]u, vfB j:t' pBf]u tyf y'k|} ufd]{06 / sfk]{6 pBf]u cflb :yfkgf eof] . cfGtl/s xjfO{ ;]jfdf ce"tk"j{ lj:tf/ eof] . w]/} lghL sDkgLx¿ :yflkt eP . b]zsf ljleGg efu / s'gfsfKrfdf ;d]t xjfO{ ;]jf k'uL cfjfudgdf w]/} ;'ljwf k'Uof] . w]/} gof" a}°, jLdf sDkgL, ljQLo sDkgL Pj+ cGo ljQLo ;+:yfx¿ v'n] . k|lt:kwf{Tds jftfj/0fdf pkef]Stfx¿n] kfpg] ;'ljwf / ;]jfx¿ j[l4 eof] . nfvf}" JolStx¿n] /f]huf/Lsf] cj;/ kfP . ax'/fli6«o sDkgLx¿sf] klg g]kfndf k|j]z eof] . aGb eO;s]sf] /3'klt h"6 ldn h:tf pBf]ux¿ lghLs/0fkl5 k'gM ;~rfngdf cfPkl5 xhf/f}" JolStn] /f]huf/L kfPsf 5g\ .
@(= s'n lgsf;L & c/aaf6 #) c/a M g]kfnL sf+u|];n] cjnDag u/]sf] v'nf cfly{s gLlt tyf b]zdf a9\b} uPsf] cf}Bf]lus Joj;fo / ljb]zL ahf/df g]kfnL j:t'x¿sf] k|j4{gsf] kmn:j¿k g]kfnL sf+u|];n] ;'?df ;Qf ;DxfNbf s'n lgsf;L ?=& c/a $) s/f]8 a/fa/af6 ;'? eO{ o; cfly{s jif{df ?=#) c/a k'Ug] cg'dfg ul/Psf] 5 .
#)= /fh:jdf j[l4 tyf ljsf;sf nflu ;/sf/L vr{df 7"nf] wg/flz M g]kfnL sf+u|];n] ;'?df ;Qf ;DxfNbfsf jif{df ?=!) c/a &# s/f]8sf] /fh:j p7\Yof] . ca of] a9]/ s/Lj ?=#( c/a k'Ub}5 . g]kfnL sf+u|];n] ;Qfdf hf"bf hlxn] klg t:s/L / /fh:j r'xfj6nfO{ lgoGq0f u/]sf] 5 . o;n] ubf{ cf�gf] ;dodf /fh:j j[l4 u/fpg g]kfnL sf+u|]; ;kmn ePsf] xf] . kmn:j¿k ca ljsf; lgdf{0fsf nflu 7"nf] wg/flz ljlgof]hg ug{ ;Dej eof] . :yfgLo ljsf;, lzIff, :jf:Yo, l;"rfO, ljB't\, vfg]kfgL tyf oftfoftdf ljsf; ah]6 ;fnfvfnf ´08} rf/ ;o k|ltztn] j[l4 ePsf] 5 .
#!= ljb]zL d'b|fsf] ;l~rlt &! c/a M g]kfnL sf+u|];n] ;Qf ;DxfNbf s/Lj !& c/a a/fa/sf] ljb]zL d'b|fsf] ;l~rlt lyof] . g]kfnL sf+u|];n] lnPsf] cfly{s ;'wf/ sfo{qmd tyf ;zSt cfly{s k|zf;gsf] kmn:j¿k of] /sd a9]/ &! c/a ?k}of" k'Uof] . 8n/s} ;Gbe{df lx;fa ug]{ xf] eg] klg ^@ s/f]8 8n/sf] ;l~rlt a9]/ Ps c/a 8n/ eGbf a9L k'u]sf] 5 . ljb]zL d'b|fsf] ;l~rltdf j[l4sf] cy{ /fh:jdf j[l4 tyf e'StfgL ;Gt'ngdf ;'wf/ Pj+ ljb]zL d'b|fsf nflu j}b]lzs lge{/tf sd x'g' xf] .
#@= ljs]Gb|Ls/0f dfkm{t l;+xb/jf/sf] clwsf/ ufp"–ufp"df M g]kfnL sf+u|]; zlSt ljs]Gb|Ls/0fdf ljZjf; u5{ . To;}n] l;+xb/jf/ tyf dGqfno / ljefudf /x]sf] clwsf/nfO{ ufp"–ufp"df k'¥ofpg :yfgLo :jfoQ zf;g ljw]os ;+;b\af6 kfl/t u/fO{ uflj;, gu/kflnsf, lhlj; h:tf :yfgLo lgsfox¿nfO{ clwsf/ Pj+ ;fwg ;DkGg u/fpg] cleofgnfO{ sf+u|];n] cl3 a9fPsf] xf] . :yfgLo lgsfosf] dxf;+3x¿sf] :yfkgf g]kfnL sf+u|];af6} lgjf{lrt :yfgLo lgsfosf kbflwsf/Lx¿sf] kxn / g]t[Tjdf ePsf] xf] eg] logLx¿nfO{ g]kfnL sf+u|];s} g]t[Tjsf] ;/sf/n] dfGotf lbPsf] s'/f o; k|;·df pNn]vgLo /x]sf] 5 .
##= dfcf]jfbL cftl°t lhNnfx¿df lgjf{rg M g]kfnL sf+u|];n] g]t[Tj u/]sf] jt{dfg ;/sf/n] ;Qf ;Dxfn]kl5 dfcf]jfbL cft°jfbL ultljlwsf sf/0fn] klxn] :yfgLo lgjf{rg x'g g;s]sf lhNnfx¿df :yfgLo lgjf{rg u/fOof] . 7"nf] ;+Vofdf hgtfn] k|hftflGqs k|lqmofåf/f zflGtk"0f{ 9·af6 dtbfg ug{ ;s] . o;af6 k|hftGqnfO{ layf]Ng rfxg] cft°jfbL ;d"xsf] dgf]an 36]sf] 5 .
#$= /f]huf/Lsf] gof" sfo{qmd M b]zsf] k|d'v ;d:of g} o'jf a]/f]huf/L xf] eGg] tYonfO{ Wofgdf /fvL g]kfnL sf+u|];n] æ3/3/df /f]huf/, ufp" ufp"df ljsf;Æ eGg] gf/f ;lxt /f]huf/ k|j4{g cfof]usf] u7g u/]sf] 5 . ;a} lgjf{rg If]qaf6 o'jfx¿nfO{ j}b]lzs /f]huf/Lsf] cj;/ lbnfpg], ;Lk ljsf; u/L :j/f]huf/ ;[hgf ug]{ sfo{qmd g]kfnL sf+u|];n] NofPsf] 5 .
#%= dlxnf ;zStLs/0f tyf ;DklQsf] xs M dlxnf ;zStLs/0fsf nflu g]kfnL sf+u|];sf] ;dodf NofOPsf] :yfgLo :jzf;g ljw]osn] #^ xhf/ eGbf a9L dlxnfx¿nfO{ :yfgLo lgsfox¿df lgjf{lrt x'g] Joj:yf u/]sf] 5 . dlxnfx¿nfO{ k}t[s ;DklQdf clwsf/ lbnfpg] s'/f k|lt k"0f{ k|lta4tf k|s6 ub}{ ;+;b\df k|:t't ePsf] ljw]osnfO{ kfl/t u/fpg g]kfnL sf+u|]; ;°Nka4 5 .
g]kfnL sf+u|];n] u/]sf sfdx¿sf] oL s]jn s]xL pbfx/0f dfq x'g\ . o:tf cgluGtL sfd g]kfnL sf+u|];n] u/]sf] 5 . cfly{s pGglt geO{ k|hftGq lbuf] /xg ;St}g eGg] s'/fnfO{ d"n dGqsf] ¿kdf lng] g]kfnL sf+u|];n] 5f]6} ;dodf klg /fi6«sf] cfly{s ljsf;sf ef}lts / ;fdflhs k"jf{wf/x¿ :yfkgf ug{ ;kmntf xfl;n u/]sf] 5 . eljiodf klg oL sfdx¿nfO{ lg/Gt/tf lbg g]kfnL sf+u|]; sl6a4 5 .
|
eljiosf] r'gf}tL / sfo{qmd |
xfdL 8]9 jif{leq g} PSsfO;f}" ztfAbLdf k|j]z ub}{5f}+ . lj1fg Pj+ k|ljlwsf] ;xof]un] cfh ljZjsf] Ps efudf csNkgLo ljsf; Pj+ ;d[l4 cfO;s]sf] 5 . vf; u/L oftfoft Pj+ ;~rf/ If]qdf ePsf] ce"tk"j{ ljsf;n] ubf{ cfh ;+;f/ ;f"3'l/P/ Ps ;fgf] ufp" h:tf] eO;s]sf] 5 . xfd|f b'j} l5d]sL b]zx¿ Pj+ ;Dk"0f{ blIf0f Pl;of kl/jt{gsf] tLj| rfxgf / k|efjn] ultzLn ePsf] 5 . o; cj:yfdf ljZjsf] Ps efudf 36]sf 36gf / ePsf kl/jt{gaf6 csf]{ efu c5'tf] /xg ;St}g . cGo b]zx¿n] cfly{s ljsf; u/L ;d[l4sf] lzv/df k'Ubf xfdLn] cf�gf hgtfnfO{ Go"gtd ;'ljwf klg k'¥ofpg g;Sg] xf] eg] xfd|f] ;fdflhs / /fhg}lts ;+/rgfn] l:y/tf kfpg ;St}g . ;~rf/ If]qdf cfPsf] ce"tk"j{ kl/jt{gn] ;j{;fwf/0f hgtfsf] cfsfª\Iffdf klg w]/} kl/jt{g cfO;s]sf] 5 . t;y{ xfd|f] d'n'ssf] ljsf; k|of; / efjL /0fgLlt PSsfO;f}" ztfAbLsf] xf"s cg'¿k x'g'k5{ . xfdL;"u ePsf] t'ngfTds nfesf If]qx¿ klxNofO{ kl/rfng x'g ;Sg] ;fwg ;|f]t, hf"u/, k""hL, k|ljlw Pj+ Joj:yfkg sf}zn To:tf If]qx¿sf] ljsf;df pkof]u u/L g]kfnnfO{ Ps ;Dd'Ggt Pj+ ;d[4zfnL d'n'ssf] ¿kdf ljsl;t u/fpg' cfhsf] cfjZostf Pj+ xf"s xf] . o; r'gf}tLsf] ;fdgf ug{ ;Sg] /fhgLlts g]t[Tj, Odfgbf/L, ;'´j'´ Pj+ Ifdtf, ctLtsf] ;˚ntf Pj+ eljiosf nflu b"/b[li6 g]kfnL sf+u|];df dfq b]lvPsf] 5 . cfdlgjf{rgkl5 g]kfnsf] cfly{s–;fdflhs ljsf;sf nflu g]kfnL sf+u|];sf] k|fyldstf / sfo{qmdn] g]kfn / g]kfnL hgtfsf] eljionfO{ pHHjn agfpg] cfwf/sf] lgdf{0f ug]{5 .
|
/fli6«o ;d[l4 M pTkfbg Pj+ cfodf j[l4 |
pTkfbg Pj+ cfo ga9L g /fi6«sf] ;d[l4 a9\g ;S5 g u/LjL Pj+ bl/b|tfsf] lg/fs/0f ug{ ;lsG5 . To;}n] g]kfnL sf+u|];n] pTkfbg Pj+ /fli6«o cfo a9fpg] sfo{qmdx¿nfO{ k|fyldstf lbg]5 . s[lif, hn;|f]t, jg, ko{6g h:tf t'ngfTds nfe ePsf If]qx¿sf] ljsf;af6 k|z:t /fli6«o cfo j[l4 ul/g]5 . log} If]qx¿nfO{ cfwf/ dfgL cf}Bf]uLs/0f Pj+ cfly{s lqmofsnfkx¿sf] lj:tf/ u/L /f]huf/Lsf c;+Vo cj;/x¿ ;[hgf x'g]5g\ . cfo Pj+ pTkfbg j[l4 ug]{ cfly{s lqmofsnfkx¿df lghL, u}/;/sf/L Pj+ ;xsf/L nufotsf ;a} If]qx¿nfO{ lqmofzLn u/fpg g]kfnL sf+u|];n] ljutdf ckgfPsf] pbf/jfbL cy{gLltnfO{ cg'ejsf] cfwf/df kl/dfh{g ub}{ lg/Gt/tf lbOg] 5 . :jb]zL Pj+ j}b]lzs nufgLnfO{ k|f]T;flxt ug{ af"sL /x]sf cj/f]wx¿ klg x6fOg] 5g\ . ;/sf/L If]qdf /fd|f];"u rNg g;sL cfly{s ¿kdf af]´ ag]sf Pj+ lghL If]qdf ;Ifdtfk"j{s k|lt:kwf{Tds ¿kdf rNg ;Sg] pBf]u Joj;fox¿nfO{ cfjZostf cg';f/ lghL If]qdf x:tfGt/0f ul/g] 5 . ;/sf/L If]qd} ;~rfng x'g cfjZos b]lvPsf ;fj{hlgs ;+:yfgx¿sf] Joj:yfkgdf ;'wf/ NofO{ bIftf j[l4 ul/g]5 . g]kfnL sf+u|]; cfufdL kf"r jif{sf] cjlwdf Go"gtd ^ k|ltztn] /fli6«o cfo j[l4 u/fpg] cfly{s sfo{qmd / cleofgsf nflu lqmofzLn /xg]5 . cfufdL @) jif{leq g]kfnLsf] cf};t k|lt JolSt cfo l:y/ d"Nodf sd ;] sd &)) 8n/ k'¥ofpg] nIo /fvL cfly{s sfo{qmd lgdf{0f ul/g]5 .
|
cfly{s ¿kfGt/0fsf] cfwf/ M s[lif qmflGt |
g]kfnsf] cfly{s ¿kfGt/0fsf nflu s[lif If]qsf] cfw'lgsLs/0f h?/L 5 . d"ntM u|fdL0f If]qdf a;f]jf; ug]{ hLljsfsf nflu s[lif If]qdf lge{/ /x]sf *) k|ltzt g]kfnLx¿sf] hLjg:t/ p7fpg s[lif qmflGt clgjfo{ 5 eGg] g]kfnL sf+u|]; 7fGb5 . g]kfnL sf+u|];n] afx«} dlxgf lbg /ft sfd ubf{ klg Go"g pTkfbsTjsf] sf/0faf6 jif{df ^ dlxgf klg vfg gk'Ug] clxn]sf] lgjf{xd'vL v]tL k|0ffnLnfO{ s[lif qmflGtsf] dfWodaf6 ahf/ Pj+ Joj;fod'vL k|0ffnLdf ¿kfGt/ ug]{5 . g]kfnsf] ef}uf]lns ljljwtfnfO{ Wofgdf /fVbf cfjZos ef}lts k"jf{wf/sf] ljsf; u/L plrt nufgL Pj+ ;'xfp"bf] 1fg / k|ljlwsf] cfwf/df b]znfO{ vfBfGgdf cfTdlge{/ agfpg ;lsg] dfq xf]Og g]kfnsf] s[lifj:t' ljb]zL ahf/df ljqmL u/L k|z:t ljb]zL d'b|f cfh{g ug{ ;lsG5 . o;af6 dfq ls;fgsf] hLjg:t/ dfly hfg ;S5 / pgLx¿sf] 3/b}nf]df cfly{s ;d[l4 Nofpg ;lsG5 . o; dxŒjk"0f{ p2]Zo k|flKt ugf{sf nflu g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/n] @) jif]{ s[lif of]hgfsf] th'{df u/L sfof{Gjogsf] yfngL ;d]t u/]sf] 5 . s[lif qmflGtsf nflu g]kfnL sf+u|];n] of] @) jifL{o of]hgfnfO{ cfwf/ dfgL cfufdL kf"r jif{sf nflu lgDglnlvt /0fgLltsf] cjnDjg ug]{5 .
^ cfufdL @) jif{leq clw/fHoel/sf l;"rfO ;'ljwf k'¥ofpg ;lsg] ;Dk"0f{ v]tLof]Uo hdLgdf ;fgf, d´f}nf / 7"nf l;"rfO cfof]hgfsf] dfWodaf6 l;"rfO ;'ljwf k'¥ofpg] nIo cg'¿k l;"rfO sfo{qmdnfO{ cl3 a9fOg]5 . e]/Lsf] kfgLnfO{ ;'?· vgL aaO{ gbLdf Nofpg] e]/L 8fOe;{g cfof]hgf Pj+ ;'gsf]zLsf] kfgLnfO{ ;'?· dfu{af6 sdnf gbLdf ´f/L klZrdL t/fO{ Pj+ k"jL{ t/fO{sf] l;"rfO x'g g;s]sf] 7"nf efunfO{ l;l~rt ug]{ cfof]hgf sfof{Gjog ul/g]5 .
^ gbL–gfnfsf ;«f]t cefj /x]sf 7fp"x¿df l;"rfO tyf vfg]kfgLsf nflu cfsfz] / jiff{sf] kfgL ;°ng nufotsf pkfo cjnDag ug{ kfgL
Joj:yfkg ;DaGwL sfo{qmd NofOg]5 .
^ t/fO{, kxf8 / lxdfn If]qsf ;a} dxŒjk"0f{ s[lif ;8sx¿ lgdf{0f u/L ls;fgsf] pkh ahf/;Dd / ahf/af6 s[lif dn, aLp, s[lif cf}hf/, Pj+ cf}iflw ;'udtfk"j{s sd 9'jfgL vr{df ls;fgsf] 3/b}nf]df k'¥ofOg]5 .
^ ls;fgn] s[lif pkhsf] plrt d"No kfpg] gLlt clVtof/ ul/g]5 . ls;fgsf pkhx¿sf] vl/b–ljqmLsf nflu s[lif ahf/sf] Joj:yf / ljsf;nfO{ k|f]T;flxt ul/g]5 . ls;fgsf] lxtdf x'g] u/L s[lif pkhsf] ;dy{g d"No lgwf{/0f ug{ :yfoL k|s[ltsf] d"No lgwf{/0f cfof]u u7g ul/g]5 . j}b]lzs ahf/x¿sf] ;d]t vf]hL u/L ls;fgnfO{ k|f]T;flxt ul/g]5 .
^ ;dod} plrt d"Nodf ls;fgsf] 3/b}nf]df u'0f:t/o'St /f;folgs dn pknAw u/fpg]5 / cfk"lt{sf] cefj x'g lbOg]5}g .
^ kof{Kt dfqfdf s[lif C0f ufp"–ufp"df pknAw u/fOg]5 . ;fgf C0f Pj+ gof" lsl;dsf] /fli6«o k|fyldstf k|fKt If]qdf nufgL ul/g] s[lif C0fdf ;/sf/sf] tkm{af6 Aofh cg'bfg ;d]tsf] Joj:yf ul/g]5 .
^ sf]bf], ds} h:tf k/Dk/fut afnL Pj+ lgjf{xd'vL v]tL k|0ffnLdf dfq cfwfl/t /x"bf hLjg lgjf{x gx'g] ePsf]n] kz'kfng, kmnkm"n / t/sf/L, hl8a'6L Pj+ cf}Bf]lus sRrfkbfy{ pTkfbg ug]{ Joj;fod"ns v]tL u/L s[lif If]qdf Jofks ljljwLs/0f Pj+ cfw'lgsLs/0f ul/g]5 .
^ zLt e08f/x¿ lgdf{0f ug{sf nflu Aofh cg'bfgsf] Joj:yf ul/g]5 .
^ cfufdL kf"r jif{leq ;DefJotf cWoogsf] cfwf/df /f;folgs dn sf/vfgf :yfkgf ug{ kxn ul/g]5 .
^ s[lifhGo pBf]u :yfkgfdf hf]8 lbO{ ls;fgnfO{ k|f]T;fxg ul/g]5 .
|
hn;|f]tsf] ljsf; M /fli6«o ;d[l4sf] cfwf/ |
k|s[ltn] xfdLnfO{ ckf/ hn;|f]tsf] e08f/ lbP tfklg xfdLn] To;sf] ;d'lrt pkof]u u/L u/LjL pGd"ng ug{ / /fli6«o ;d[l4 a9fpgsf nflu o;sf] k|of]u ug{ ;s]sf 5}gf}+ . ljut jif{x¿df g]kfnL sf+u|]; ;/sf/df /x"bf of] /fli6«o ;Dkbfsf] ljsf; ug{ P]g lgodx¿sf] th'{dfsf ;fy} ljleGg gLlt Pj+ sfo{qmdx¿ cfP, kmn:j¿k ;/sf/L / lghL, :jb]zL Pj+ ljb]zL nufgL hn;|f]tsf] If]qdf leœofOP . xfn * j6f ljB't\ cfof]hgfx¿ sfof{Gjogdf 5g\ . oL of]hgfx¿af6 cfufdL @÷# jif{leq g} b]zdf yk #@) d]ufjf6 Ifdtfsf] ljB't\ zlQm pTkfbg x'g]5 . clxn] sfof{Gjogdf /x]sf hnljB't\ cfof]hgfx¿ lgs6 eljiod} ;DkGg ePkl5 xfn;Dd c"Wof/f]d} /xg'k/]sf xfd|f c;+Vo ufp"–zx/ / ahf/df ljB't\ ;]jf k'Ug] dfq xf]Og pmhf{sf] pknAwtfn] nfvf}+ /f]huf/Lsf] cj;/ v'Ng]5 . /fh:jdf j[l4 x'g]5 . ljsf; lgdf{0fsf nflu yk ;fwg pknAw x'g]5g\ . t/ olt dfq kof{Kt 5}g . xfd|f] ljzfn hn;Dkbfaf6 b]zdf ;d[l4 Nofpg s0ff{nL, dxfsfnL, sf]zL, u08sLaf6 lg/Gt/ k|jflxt eO/x]sf] kfgLnfO{ l56f] lah'nL pTkfbg, l;"rfO, hndfu{ h:tf ljljw k|of]hgsf nflu pkof]u ul/g'kb{5 . g]kfnsf] hn;Dkbfsf] pkof]uaf6 xfdLnfO{ dfq geO{ l5d]sL d'n'sx¿nfO{ klg ljB't\ a]r]/ b]zn] 7"nf] cfly{s nfe lng ;S5 . g]kfnL sf+u|];n] g]t[Tj u/]sf] ;/sf/sf kfnfdf ePsf] dxfsfnL ;lGwn] ;dfgtfsf] cfwf/df b'O{ b]zsf] lxtsf nflu dxfsfnL gbLsf] hn pkof]usf] l;4fGtnfO{ :jLsf/ u/]sf] 5 . To:t} ef/tdf lah'nL ljqmL ug]{ p2]Zon] sfof{Gjogdf NofOPsf] klZrd ;]tL cfof]hgfn] klg g]kfndf jif]{lg c/af}+sf] yk cfo ;[hgf ub{5 . hn;|f]tsf] ljsf;sf nflu g]kfnL sf+u|];n] eljiodf lgDg adf]lhdsf] gLlt clVtof/ ug]{5—
^ xfn lgdf{0ffwLg /x]sf ljB't\ cfof]hgfx¿ oyfzL3| ;DkGg u/L kZrLd ;]tL / k~r]Zj/ of]hgf sfof{Gjogsf nflu jf"sL /x]sf sfo{x¿sf] zL3| sfof{Gjogdf hf]8 lbOg]5 . o:t} sf]zL, s0ff{nL h:tf cGo lgof{thGo a[xt\ cfof]hgfsf nflu cGt/f{li6«o k""hL cfslif{t ul/g]5 . o:tf cfof]hgfx¿ sfof{Gjog ubf{ /fli6«o xs / lxtsf] ;'/Iff ul/g]5 .
^ rd]lnof, lnv'vf]nf, sfj]nL, ck/s0ff{nL h:tf ;fgf tyf d´f}nf cfof]hgfx¿nfO{ ;Dej eP;Dd :jb]zL k""hL kl/rfng u/L lgdf{0f ul/g]5 .
^ xfn;Dd ljB't\ ;]jf gk'u]sf 7fp"x¿df s]Gb|Lo k|;f/0f nfOgsf] lj:tf/ ul/g]5 .
^ k|;f/0f nfOg lj:tf/ ug{ ;Dej gePsf :yfgx¿df :yfgLo :t/d} ;fgf hnljB't\ s]Gb|x¿ lgdf{0f u/L ljB'tLs/0f ul/g]5 . vf;u/L hnljB't\ ;]jf k'¥ofpg dx"uf] kg]{ / ;do nfUg] b'u{d 7fp"x¿df ;/sf/L cg'bfg ;d]t k|bfg u/L ;f}o{ pmhf{sf] ljsf; ul/g]5 .
^ hndfu{sf] ljsf; u/L ;d'Gb|;Dd k'Ug] g]kfnsf] rfxgfnfO{ d"t{¿k lbg] sfo{qmd / tof/LnfO{ cl3 a9fOg]5 .
|
/fh:jdf ;'wf/ M vr{df ldtJolotf |
b]zdf cfly{s Pj+ ;fdflhs ljsf;sf nflu oy]i6 nufgL Pj+ k|zf;g, ;]gf, k|x/L Pj+ Gofo ;]jf ;Dkfbgsf nflu cfGtl/s ;fwg a9L ;] a9L dfqfdf h'6fpg /fh:j c;'nLdf j[l4 x'g' h?/L 5 . g]kfnL sf+u|]; lgd'vf, lgw{g Pj+ Go"g cfo ePsf hgtfnfO{ s/ ef/ sd ub}{ ;DkGg Pj+ ;'ljwf k|fKt ju{nfO{ k|ultzLn s/ k|0ffnLsf] kl/lwleq Nofpg] s'/fdf ljZjf; ub{5 . s/ r'xfj6, t:s/L, sfnfahf/L h:tf ;fdflhs Pj+ cfly{s ck/fwnfO{ lgoGq0f u/L g]kfnL sf+u|]; s/ k|zf;gnfO{ ;/n Pj+ ;'b[9 agfpg rfxG5 . cfufdL lbgdf xfd|f] s/ k|0ffnLnfO{ sd s/ef/ Pj+ Jofks cfwf/sf], a9L kf/bzL{ Pj+ n]vfdf cfwfl/t agfOg]5 . s/ k|zf;gnfO{ ;/n, ´0´6 / bjfj/lxt agfpg'sf ;fy} d"No clej[l4 s/nfO{ ;/n / låljwf/lxt agfp"b} n}hfg lg/Gt/ cg'udg / ;'wf/df hf]8 lbOg]5 . cgfjZos Pj+ cg'Tkfbs vr{df lgoGq0f ul/g]5 . ;/sf/L vr{df ef]het]/, t8se8s, vlr{nf] ljb]zL e|d0f cflbdf lgoGq0f u/L hgtfaf6 p7fOPsf] s/nfO{ /fi6« lgdf{0f, :jR5 k|zf;g Pj+ Gofo ;Dkfbg h:tf nIo k|flKtsf nflu ldtJolotfk"0f{ 9·n] pkof]u ul/g]5 . ;/sf/L vr{df x'g] r'xfj6, sdL;gvf]/L Pj+ e|i6frf/ lj?4 s8f sfg"gL Joj:yf ldnfpg'sf ;fy} k|efjsf/L ¿kdf sfof{Gjog ul/g]5 .
|
pBf]u, ko{6g / jfl0fHo M cy{tGqsf] d]?b08 |
g]kfndf cfw'lgs cf}Bf]uLs/0fsf] pbf/ jftfj/0f g]kfnL sf+u|];sf] ;dodf g} tof/ kfl/Psf] xf] . kmn:j¿k b]zdf clxn] :jb]zL Pj+ ljb]zL k""hL nufgL j[l4 eO{ pBf]u–jfl0fHo If]qsf] lgs} lj:tf/ ePsf] 5 . h;sf] kmn:j¿k s/Lj @ nfv #% xhf/ /f]huf/L ;[hgf ePsf] cg'dfg ul/Psf] 5 . ;fy} ef}uf]lns ljljwtf, k|fs[lts ;'Gb/tf, ;f+:s[lts / snfTds ;Dkbf ko{6g Joj;fo g]kfnL cy{tGqsf] dxŒjk"0f{ cfwf/ aGg ;Sg] cj:yf 5 . To;}n] pBf]u–jfl0fHo ;"u;"u} ko{6g–ljsf;sf ;Defjgf If]qx¿nfO{ klxrfg u/L cfufdL lbgx¿df g]kfnL sf+u|];n] ljutsf] gLltnfO{ c´ a9L k|efjsf/L ¿kdf lgDglnlvt sfo{qmd nfu' ug]{5—
^ s[lif k}bfjf/, vfgL, pmhf{d"ns, jGo Pj+ 5fnf h:tf :jb]zL sRrf kbfy{df cfwfl/t pBf]ux¿nfO{ k|f]T;fxg ub}{ s[lif, jg tyf cGo If]qx¿sf] Joj;foLs/0f u/L /fli6«o cfodf clws ;] clws j[l4 ul/g]5 .
^ pBf]ux¿sf] k|j4{g Pj+ ;+rfngsf lglDt cfjZos ;a} sfo{df Psåf/ k|0ffnLnfO{ k|efjsf/L Pj+ ;zSt agfOg]5 . lghL If]qsf] nufgL j[l4sf nflu c´ a9L ljZj;gLo jftfj/0f tof/ kf/L cj/f]w / cK7Øf/fx¿ x6fOg]5g\ .
^ /f]huf/L j[l4 ug]{ >dd"ns k|ljlwnfO{ k|fyldstf lbOg]5 .
^ ;fgf Pj+ :jb]zL k/Dk/fut ;Lk ´Nsg] 3/]n' Pj+ x:tsnfsf If]qx¿ :jb]zL nufgLstf{x¿nfO{ ;'/lIft /flvg]5 eg] t'ngfTds nfe ePsf cfw'lgs k|ljlw cfjZos kg]{ If]qdf :jb]zL Pj+ ljb]zL nufgLstf{nfO{ k|f]T;fxg lbOg]5 .
^ pBf]ux¿af6 jftfj/0fdf kg{ ;Sg] k|b"if0fnfO{ Go"g ug]{ Joj:yf ldnfOg]5 .
^ cfw'lgs k|ljlwdf cfwfl/t tyf k|z:t lgof{t ;Defjgf ePsf] sDKo"6/ ;�6jo/ pTkfbg ug]{ pBf]unfO{ k|f]T;fxg ug]{ gLlt / sfo{qmd NofOg]5 .
^ lgof{t Jofkf/ a9fpg k/Dk/fut sfk]{6 Pj+ tof/L sk8fsf cltl/St cGo gof" j:t'x¿sf] klxrfg u/L lgof{tof]Uo j:t'x¿sf] ljljwLs/0f ul/g]5 .
^ lgsf;L k|lqmofnfO{ ;s];Dd ;/n agfOg]5 . ljb]zl:yt xfd|f lgof]ux¿nfO{ lgsf;L Pj+ ko{6g k|j4{g ug]{ sfo{df pkof]u ul/g]5 . ljb]zL ldq/fi6« Pj+ ;DalGwt cGt/f{li6«o ;+:yfx¿;"u gof" Jofkfl/s ;lGw Pj+ ;D´f}tf u/L ljZj ahf/df g]kfnL j:t'x¿sf] k|j4{g ul/g]5 .
^ cf}Bf]lus j:t' tyf pRr d"No ePsf lrof, skmL, cn}"rL, aLp, kmnkm"n, /]zd, Rofp, s]z/, cf}ifwLhGo hl8a'6L cflb j:t'nfO{ k|zf]wg ;d]t u/L ljb]zL ahf/df lgof{t ug]{ sfo{nfO{ k|efjsf/L / Jojl:yt kfl/g]5 .
^ j}b]lzs Jofkf/nfO{ ;'ud–;lhnf] agfpg, kf/jxg ;'ljwfdf ;'wf/ Nofpg ljleGg eG;f/ gfsfdf ;'vf aGb/ufxsf] Joj:yf ul/g]5 .
^ ko{6g ljsf;sf] ;Defjgf ePsf] gof" :ynx¿sf] klxrfg u/L k"jf{wf/x¿sf] ljsf; ug]{ tyf ko{6sx¿nfO{ b]zsf ljleGg efudf cfslif{t ug]{5 .
^ P]ltxfl;s, wfld{s, ;f+:s[lts Pj+ snfTds dxŒjsf ejg, d7, dlGb/ cflbnfO{ /fli6«o ;Dkbfsf] ¿kdf ;+/If0f, ;+j4{g ugf{sf ;fy} wfld{s–;f+:s[lts ko{6gsf] u'0f:t/o'St gof" ahf/ vf]hL ul/g]5 .
^ n'lDagL If]qnfO{ cGt/f{li6«o ko{6g s]Gb|sf] ¿kdf ljsl;t ub}{ nlug]5 / To; If]qdf bf];|f] cGt/f{li6«o ljdfg:ynsf] lgdf{0f ;'? ul/g]5 .
|
lzIffdf cfd"n kl/jt{g M ;dosf] dfu |
@))& ;fnsf] qmflGt;"u} g]kfndf cfw'lgs lzIffsf] k|j]z / lj:tf/ ePsf] xf] . cfwf ztfAbL ljlt;Stf klg lzIffdf xfd|f] pknlAw w]/} sd 5 . cfwf eGbf a9L hgtf clxn] klg lg/If/ 5g\ . blnt / pk]lIft ju{sf s]6fs]6Lx¿ nufot 5fqfx¿sf] 7"nf] ;+Vof c´} klg ljBfno hfg ;ls/fv]sf] 5}g . g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/n] lzIff ;a}sf nflu ;'ne xf];\ eg]/ sIff !) ;Dd lgMz'Ns agfof] . lzIffdf ;/sf/sf] nufgL Jofks ¿kdf a9]sf] 5 . ljBfyL{ egf{ k|ltzt, ljBfnosf] ef}lts k"jf{wf/, ljBfyL{–lzIfs cg'kft cflb ;a} s'/fdf j[l4 ePsf] 5 . t/ ;du|df z}lIfs pknlAw cyf{t\ :t/Lo / /f]huf/d'vL ljBfyL{ pTkfbgsf b[li6n] eg] xfd|f] l:ylt w]/} k5fl8 5 .
Psflt/ ;/sf/L cg'bfgdf lge{/ ljBfnob]lv ljZjljBfno;Ddsf] z}lIfs jftfj/0f / :t/ lbg k|ltlbg vl:s+b} 5 eg] csf]{t˚{ ;DkGgju{sf nflu lghL If]qdf :t/Lo lzIff k|fKt ug]{ cj;/ klg al9/fv]sf] 5 . lghL If]qdf o; k|sf/ a9\bf] pT;fx / ;xeflutfnfO{ ;sf/fTds dfGbf dfGb} klg o;af6 ;du| z}lIfs jftfj/0fdf pTkGg ePsf] cGt/ / xfd|f] ;fdflhs–cfly{s ;+/rgfdf kg{ ;Sg] k|lts"n k|efjk|lt g]kfnL sf+u|]; cToGt ;+j]bgzLn 5 . lzIffn] g} JolSt, ju{ jf ;d'bfo ;a}sf] pGgltsf cj;/ vf]Ng] ePsf] x'"bf lzIffsf] cfwf/e"t ;+/rgf / :t/ ;a}sf nflu ;dfg x'g'k5{ eGg] g]kfnL sf+u|];sf] b/f] dfGotf 5 . t;y{ cfufdL lbgx¿df g]kfnL sf+u|]; z}lIfs If]qdf a9\bf] ljifdtfnfO{ ;dfKt ub}{ xfd|f] ;d:t lzIff k|0ffnLnfO{ @!cf}+ ztfAbLsf] dfu cg';f/ cled'v x'g] u/L cfd"n kl/jt{g ug{ rfxG5 . o;sf nflu g]kfnL sf+u|];n] lgDg s'/fx¿nfO{ k|fyldstf ;fy hf]8 lbg]5—
^ k|fylds txsf] lzIffnfO{ ;j{;'ne u/fO{ cfufdL kf"r jif{leq ljBfno hfg ;Sg] pd]/sf ljBfyL{x¿sf] v'b egf{ ;+Vof ztk|ltzt k'¥ofOg]5 .
^ ;/sf/L / lghL If]qsf ljBfnox¿ aLr /x]sf] u'0f:t/sf] cGt/nfO{ ;dfKt kfb}{ n}hfg ;d'bfoåf/f ;~rflnt ljBfnosf] cjwf/0ffnfO{ k|f]T;flxt u/L u'0f:t/ j[l4 / cleefjsd'vL Joj:yfkg k|lqmofnfO{ cl3 a9fOg]5 .
^ PSsfO;f}" ztfAbLsf] r'gf}tL ;fdgf ug{ cfjZos hgzlSt pTkfbg ug]{ lsl;dn] lzIffsf] u'0f:t/nfO{ clej[l4 ub}{ nlug]5 . o;sf nflu lzIf0f ;+:yfx¿sf] ef}lts cfwf/nfO{ ;'wf/ ug'{sf ;fy} lzIfsx¿sf] u'0f:t/ j[l4sf nflu tflnd cflb cfjZos Joj:yf ub}{ nlug]5 . ;/sf/L cg'bfgdf cfwfl/t lzIff / lghLIf]qdf ;~rflnt lzIffsf] u'0f:t/sf cGt/nfO{ Wofgdf /fvL ;/sf/L cg'bfgdf ;~rflnt ljBfnox¿ / SofDk;x¿sf] z}lIfs u'0f:t/nfO{ clej[l4 ug]{ k|of; ul/g]5 .
^ k"jf{~rn ljZjljBfno / kf]v/f ljZjljBfnonfO{ If]qLo ljZjljBfnosf ¿kdf lj:tf/ ug]{ / ljifout ljZjljBfnosf ¿kdf s[lif jg ljZjljBfno oyfzL3« :yfkgf u/fOg]5 . ;fy} c¿ ljifo / ljsf; If]qx¿df klg qmdzM ljZjljBfno :yfkgf ug]{ gLlt ckgfOg]5 .
^ pRr lzIff If]qdf cTolws /fhgLtLs/0f ePsf]n] lzIf0f ;+:yfg tyf SofDk;x¿df Joj:yfkg / lzIf0fsf] :t/df lgs} 7"nf] x|f; b]vf k/]sf] 5 . g]kfnL sf+u|];n] ;a} /fhgLlts kf6L{x¿;"u ;d´bf/L / ;xdltsf] kxn u/L lzIf0f ;+:yfx¿sf] Joj:yfkgnfO{ kf6L{ k|efjaf6 d'St ug]{ k|of; ug]{5 . ljZjljBfnox¿sf kbflwsf/L / SofDk; k|d'vx¿sf] kbdf lgo'lSt / kbd'lStsf] cfwf/ :ki6 kfg]{ sfg"gL Joj:yfsf ;fy z}lIfs g]t[Tj lbg ;Sg] ;Ifd k|fWofksx¿nfO{ cj;/ lbO{ qmdzM /fhgLtLs/0fsf] k|efj Go"g ub}{ n}hfg] gLlt ckgfOg]5 .
^ k|fljlws Pj+ Jofj;flos lzIffsf] ljsf; u/L lzIffnfO{ /fli6«o cfjZostf cg'¿k Pj+ /f]huf/Ld"ns agfOg]5 . lzIff If]qsf] yk nufgLsf] 7"nf] lx:;f o; p2]Zosf nflu k'¥ofOg]5 . Jofj;flos tyf k|fljlws lzIff If]qdf d'gf˚f glnO{ ;+nUg x'g rfxg] lghL Pj+ u}/;/sf/L If]qnfO{ k|f]T;flxt ug{sf nflu o:tf lzIf0f ;+:yfsf] k"jf{wf/ lgdf{0f Pj+ ;~rfng vr{sf] lglZrt lx:;f ;/sf/n] a]xf]g]{ Joj:yf ;d]t ul/g]5 . sf7df8f}+ aflx/ b'u{d Pj+ cljsl;t If]qdf vf]lng] o:tf ;+:yfnfO{ yk cg'bfgsf] Joj:yf ul/g]5 .
^ ljZjljBfno tyf SofDk;x¿nfO{ cfo;«f]tsf] kl/rfng, Joj:yfkg / ;~rfng ;DaGwL :jfoQtf / clwsf/ k|bfg u/L :yfgLo ;xof]u / ;xeflutf h'6fO{ ;~rfng u/fOg]5 .
^ ljBfno lzIffnfO{ pRr dfWolds tx;Dd lj:tf/ u/L ef}lts k"jf{wf/ / ;/sf/L ;xof]u h'6fOg]5 . ;fy} !) sIff / !@ sIffdf b'O{ k6s k/LIff lbg] k|0ffnLdf pko'St ;'wf/ ul/g]5 .
^ lghL If]qdf ;~rflnt ljBfnox¿ tyf SofDk;x¿df ef}lts tyf lzIf0fsf] u'0ffTds ;'ljwfx¿sf] cfwf/df Gofof]lrt lzIf0f z'Ns / c¿ cfjZos z'Ns dfq p7fpg kfpg] Joj:yf u/fpg] / lgoldt ¿kdf o:tf lghL ljBfnox¿ tyf SofDk;x¿sf] ;'kl/j]If0f ul/g]5 .
^ b'u{d tyf lk5l8Psf If]qsf hgtfåf/f ;~rflnt / ;fj{hlgs SofDk;x¿sf] ef}lts tyf z}lIfs ljsf;sf nflu ljz]if cfly{s ;xof]u pknAw u/fOg]5 .
^ c¿ b]zx¿df rn]sf] pRr lzIffsf] :t/ cg'¿k x'g] u/L xfn ;~rfng ePsf] :gfts txsf] tLg jif]{ lzIffnfO{ bl/nf] kfg{ / u'0f:t/ a9fpg SofDk;x¿df ljz]if k|of; ul/g]5 .
^ ;fIf/tf sfo{qmd k|efjsf/L ¿kdf ;~rfng u/L xfnsf] $* k|ltzt ;fIf/ hg;+VofnfO{ j[l4 u/L cfufdL % jif{df &) k|ltzt k'¥ofOg]5 .
^ dlxnf lzlIfsfsf] ;+Vofdf j[l4 ul/g]5 .
^ hg–cfGbf]ngdf zxLb ePsfx¿sf 5f]/f5f]/LnfO{ lgMz'Ns lzIff lbg] Joj:yf sfod} u/L 5fqj[lQsf] yk Joj:yf ul/g]5 .
^ cfly{s cj:yf sdhf]/ ePsf / ;fdflhs b[li6n] lk5l8Psf ;d'bfosf @ nfv @% xhf/ 5fqfx¿nfO{ cfufdL % jif{df 5fqj[lQ k|bfg ul/g]5 . o;} u/L blntx¿nfO{ lbOg] 5fqj[lQsf] sf]6f j[l4 u/L % jif{leqdf % nfv k'¥ofOg]5 .
^ k|fljlws, lj1fg tyf ;fwf/0f pRr lzIffsf SofDk;x¿df lk5l8Psf If]q, hghflt, blntju{ / ckf·x¿nfO{ pRr lzIffsf] cj;/ k|bfg ug{ 5fqj[lQsf] Joj:yf ul/g]5 .
^ lzIf0f k];fnfO{ /fhgLlts x:tIf]kaf6 d'St ul/g]5 . lzIfs / k|fWofksx¿ /fi6«sf ;DklQ x'g\, pgLx¿sf] bIftf j[l4sf nflu ;a} txdf sfo{qmd ;~rfng ul/g]5 .
|
:jf:Yo;]jf tyf hg;+Vof M c;xfo / j[4nfO{ lgMz'Ns ;]jf |
:jf:Yo ;]jfsf] ljsf;sf nflu ljutdf ul/Psf k|of;af6 hg;fwf/0fsf] :jf:Yo:t/df s]xL ;'wf/ ePsf] b]lvP tfklg c´} klg nfvf}+ g]kfnLx¿ /f]u / csfn d[To'af6 kLl8t 5g\ . g]kfnLx¿sf] cf};t cfo' %% jif{eGbf sd 5 . lzz' d[To' Pj+ dft[ d[To'b/ pRr 5 . :jf:Yo If]qsf] ;'wf/sf nflu g]kfnL sf+u|];n] lgDg sfo{x¿ ug]{5—
^ ;a}nfO{ 3/b}nf]d} k|fylds :jf:Yo ;]jf pknAw u/fpg % jif{leq *) xhf/ dlxnf :jf:Yo :jod\;]ljsfx¿sf] Joj:yf ul/g]5 .
^ cTofjZos :jf:Yo ;]jfnfO{ hg:t/;Dd k'¥ofpg @ jif{leq ;a} ufp" ljsf; ;ldltdf :jf:Yo pks]Gb|sf] :yfkgf ul/g]5 .
^ b'O{ jif{leq ztk|ltzt afnaflnsfx¿nfO{ aL=;L=hL=, 8L=kL=6L=, kf]lnof] / bfb'/fsf] vf]k lbOg]5 .
^ kf"r jif{leq afn d[To'b/ / dft[ d[To'b/ 36fpg afn :jf:Yo tyf k|hgg :jf:Yo ;DaGwL sfo{qmd ;~rfng ul/g]5 .
^ ;/sf/L c:ktfn / :jf:Yo s]Gb|x¿sf] ;]jfnfO{ e/kbf]{ / ;'b[9 agfpg 8fS6/ tyf :jf:Yo sfo{stf{x¿sf] lgoldt pkl:yltsf ;fy} pks/0f / cf}ifwLsf] k|jfxnfO{ ;'lglZrt ul/g]5 . b'u{d If]qdf sfd ug]{ :jf:YosdL{x¿sf] ;]jf / ;'ljwf cfsif{s agfOg]5 .
^ :t/o'St :jf:Yo ;]jf b]zd} pknAw u/fpg lghL If]qnfO{ pRr:t/Lo c:ktfn tyf gl;{ª xf]d :yfkgf ug{ k|f]T;fxg ul/g]5 . o:tf lghL c:ktfn Pj+ gl;{ª xf]dsf] n]vfnfO{ kf/bzL{ agfOg]5 .
^ hg;+Vofsf] rfksf] cg'kftdf lhNnf c:ktfnsf] lj:tf/ Pj+ u'0f:t/o'St ;]jfsf] lj:tf/ ul/g]5 . xfn;Dd c:ktfn ;]jf k|fKt ug{ g;s]sf lhNnfx¿df Ps jif{leq} c:ktfn lgdf{0f sfo{qmd ;~rfng ul/g]5 .
^ cfo'j]{bnfO{ /fli6«o lrlsT;f k|0ffnLsf ¿kdf ljsl;t ul/g]5 . xf]ldof]KofyL tyf k|fs[lts lrlsT;f k|0ffnLsf] lj:tf/ Pj+ u'0ffTds ljsf; ug{ hl8j'6L v]tLsf lglDt yk sfo{qmd / ;«f]t pknAw u/fOg]5 . g]kfndf kfOg] hl8j'6Lx¿sf] ;+/If0fsf nflu k]6]G6 /fO6 ;'/lIft u/fOg]5 .
^ hg;+Vofsf] cTolws j[l4nfO{ sd ug{ hgr]tgf hufpg] sfo{qmddf j[l4 ug'{sf ;fy} kl/jf/ lgof]hgsf ;]jf / ;fwg k|of]ustf{sf] ;'ljwf cg's"n :yfg / ;dodf pknAw u/fpg] sfo{qmd agfOg]5 .
^ % jif{d'lgsf afnaflnsf / &% jif{ dflysf JolStx¿nfO{ ;Dk"0f{ :jf:Yo;]jf lgMz'Ns pknAw u/fOg]5 .
|
If]qLo ;Gt'ng M c;dfgtf x6fpg] ;°Nk |
g]kfnsf] ;Gt'lnt If]qLo ljsf; ef}uf]lns ljs6tfsf sf/0f r'gf}tLk"0f{ /x]sf] 5 . k|hftGqsf] k'gj{xfnL kZrft\ b]zsf] ;Gt'lnt ljsf;sf] clgjfo{tfnfO{ Wofgdf /fvL g]kfnL sf+u|];n] b'u{d lxdfnL tyf kxf8L lhNnfx¿df ;8s lgdf{0f, ljB't\ lj:tf/ tyf ;~rf/–;Dks{ :yflkt u/fpg ljutsf jif{x¿df hf]8 lbof] . c´} klg !& lxdfnL tyf kxf8L lhNnfx¿ df]6/ af6f]sf] ;Dks{af6 jl~rt /x]sf 5g\ . ljleGg ljsf; If]q tyf tL leqsf lxdfnL, kxf8L / t/fO{ pkIf]qx¿sf] ljsf;sf] l:ylt x]bf{ cfly{s dfq} xf]Og /fhgLlts Pj+ k|zf;lgs k'g/{rgfsf] ;d]t cfjZostf b]lvPsf] 5 . cGo sltko If]qx¿ h:t} dWoklZrdf~rnsf lxdfnL tyf kxf8L lhNnfx¿ clt ljs6 l:yltdf 5g\ . dfgj ljsf; kl/;"rssf] cfwf/df Hofb} k5fl8 k/]sf lxdfnL tyf pRr kxf8L lhNnfx¿sf nflu ljz]if k|fyldstfsf ;fy ljsf; sfo{qmdx¿ NofOg]5 .
^ If]qLo :t/sf ljsf; k|zf;gnfO{ k|efjsf/L 9·n] cufl8 a9fpg kf"r j6} ljsf; If]qdf ljsf; k|zf;g If]qkfnsf] Joj:yf / ;+:yfut ;+/rgfsf] lgdf{0f ul/g]5 . pSt If]qLo ljsf; k|zf;g cjwf/0ff, ljs]Gb|Ls/0fsf] cjwf/0ffnfO{ sfod /fvL ul/g]5 . :yfgLo :jfoQ zf;g P]g, @)%$ df cfjZos kl/dfh{g ul/g]5 .
^ pRr kxf8 / lxdfnL If]qnfO{ ;d:ofsf] ¿kdf gx]/L o:tf If]qx¿sf] t'ngfTds nfe Pj+ ljsf; ;Defjgfx¿ x]/L /fi6«sf] wgsf] ¿kdf ljsf; ul/g] 5 .
^ lxdfnL tyf pRr kxf8L e]usf lk5l8Psf @% lhNnfx¿nfO{ cGo ;'ud lhNnfx¿sf] xf/fxf/Ldf k'¥ofpg !% jif{sf] nIo lgwf{/0f u/L pko'St /fhgLlts–cfly{s sfo{qmdsf] cfwf/df ;fwg–;«f]tsf] nufgL ul/g]5 .
^ lhNnfx¿sf] k|fs[lts ljlzi6tfsf cfwf/df pRr pTkfbsTjsf s[lifafnLx¿sf] ljsf;df hf]8 lbO{ :yfgLo cfjZostf k"/f u/fpg hf]8 lbOg]5 . kmnkm"n v]tLsf] k|r"/ ;Defjgf ePsf] lhNnfx¿df gub cfo a9fpg hf]8 lbOg] 5 . o:tf lhNnfx¿df k|zf]wg sfo{sf nflu cGt/f{li6«o ;xof]u ;d]t h'6fOg] 5 .
^ lghL If]q tyf u}/;/sf/L If]qaf6 ;~rfng ul/g] sfo{qmdx¿nfO{ b'u{d lhNnfx¿df n}hfg k|f]T;fxg lb"b} ltgLx¿sf] jt{dfg nufgLnfO{ a9fOg] 5 .
^ cfwf/e"t k"jf{wf/ k'lu;s]sf If]q tyf :yfgx¿df /f]huf/L clej[l4 tyf cfo cfh{gsf cfof]hgfx¿ th'{df u/L sfof{Gjogdf nlug] 5 .
^ lxdfnL tyf pRr kxf8L lhNnfx¿df r/gvs{sf] ljsf; u/L kz'kfngnfO{ Jofj;flostftkm{ pGd'v u/fOg] 5 .
^ ;–;fgf zx/L tyf u|fdL0f ahf/ j:tLx¿sf] ljsf;df hf]8 lbOg] 5 .
|
gful/stf ljt/0f k|lqmofsf] ;/nLs/0f |
;a} g]kfnL gful/sn] ;/n tl/sfaf6 gful/stfsf] k|df0fkq kfpg] Joj:yfsf nflu g]kfnL sf+u|];n] k|efjsf/L 9·af6 sfd ug]{5 . cfufdL kf"r jif{leq of] ;d:ofsf] ;bfsf nflu lg/fs/0f ug{ g]kfnL sf+u|]; k|lta4 5 .
|
j}b]lzs ;xfotfsf] pTkfbgzLn pkof]u M xfd|f] dfGotf |
cfhsf] k|lt:kwf{o'St ljZjdf g]kfn h:tf] u/Lj b]zdf cfly{s ljsf;sf nflu cfGtl/s ;fwg dfq kof{Kt x'"b}g . To;}n] b]zsf] cfjZostf cg';f/ ljb]zL k""hL ;xof]u, nufgL / k|ljlw b]zleq leœofpg'k5{ eGg] g]kfnL sf+u|];sf] wf/0ff 5 . t/ cfGtl/s ;fwgsf] kl/rfngdf k|lts"n c;/ kfg]{ / j}b]lzs lge{/tf j[l4 x'g] u/L ljb]zL ;xfotf u|x0f ug]{ gLltsf] g]kfnL sf+u|]; lj/f]w ub{5 . g]kfnL sf+u|]; ;s];Dd cg'bfg / Go"gtd zt{ ePsf] ;:tf] C0f kl/rfng ug]{ kIfdf 5 . j}b]lzs ;xof]unfO{ ;s];Dd pTkfbgzLn If]qdf To;df klg vf;u/L lgof{t k|j4{g u/L j}b]lzs d'b|f cfh{g ug]{ If]qdf pkof]u ul/g] 5 . j}b]lzs ;xfotfsf] pkof]u ubf{ cfGtl/s ;Lk / k|ljlwnfO{ nf]k x'g lbOg] 5}g . ljb]zL C0f ln"bf To;af6 cy{tGqdf kg{ ;Sg] k|efj / e'QmfgL;DaGwL zt{x? /fd|f];"u cWoog ul/g] 5g\ . b]zsf] cfly{s Ifdtf j[l4 gug]{ If]qdf C0f :jLsf/ ul/g] 5}g .
j}b]lzs nufgL k|j4{g ug{ g]kfnL d'b|fnfO{ k"0f{ kl/jTo{ agfp"b} n}hfg cfjZos 5 . t/ sdhf]/ cy{tGq / sdhf]/ ljQLo ;+:yfx¿n] k"0f{ kl/jTo{tfsf] af]´ yfDg ;St}gg\ . bIfL0f k"jL{ Pl;ofsf sltko d'n'sdf cfPsf] ljQLo ;°6nfO{ Wofgdf /fVb} k""hL vftfnfO{ v'nf ug]{ gLltnfO{ g]kfnL sf+u|];n] xf]l;of/Lk"j{s plrt ;dodf ckgfpg]5 .
|
jg ;+/If0f tyf ljsf; sfo{qmd M pTkfbg j[l4 / j}1flgs Joj:yfkg |
jg ;Dkbf / h}ljs ljljwtf g]kfnsf] cd"No ;DklQ xf] . o;sf] plrt ;+/If0f / j}1flgs Joj:yfkg u/L jgnfO{ /fli6«o cfosf] dxŒjk"0f{ ;«f]tsf] ¿kdf ljsf; ug]{ g]kfnL sf+u|];sf] nIo 5 . :yfgLo dxŒjsf jgnfO{ pkef]Stf ;ldlt u7g u/L x:tfGt/0f ub}{ n}hfg] gLltnfO{ g]kfnL sf+u|];n] cl3 a9fpg]5 . /fli6«o dxŒjsf] 7"nf jg ;Dkbfaf6 /fi6«n] xfn;Dd s'g} klg cfly{s nfe lng g;s]sf] kl/k|]IonfO{ Wofgdf /fVb} Joj;flos Joj:yfkg k4lt nfu' u/L jg k}bfj/ j[l4 ug]{ / /fli6«o cfo a9fpg]tkm{ g]kfnL sf+u|];n] sfo{qmd agfpg]5 . jg ljsf;af6 sf7 bfp/f / 8fn] 3f";sf] kl/k"lt{ dfq ug]{ xf]Og jgdf cfwfl/t pBf]ux¿ ljsf; ug]{ / Joj;flos Joj:yfkgaf6 jg k}bfjf/ j[l4 u/L cfGtl/s tyf jf≈o ahf/df sf7 h:tf k}bfjf/ j[l4 u/L /fli6«o cfo a9fOg] 5 . /fli6«o lgs'~h tyf jGohGt' ;+/If0f / cf/If s]Gb|x¿sf] Joj:yfkg ;'b[9 ul/g] 5 . dxŒjk"0f{ hl8a'6Lsf] ;«f]t ;+/If0f, ;°ng k|ljlwsf] ljsf;, hl8a'6L v]tL k|zf]wg / lgof{t k|j4{gdf ;'ljwf lbOg]5 . g]kfndf kfOg] dxŒjk"0f{ hl8j'6Lx¿sf] k]6]G6 clwsf/ ;'/lIft u/fOg]5 . lghL jg ljsf; / sa'lnotL jg sfo{qmdnfO{ cl3 a9fOg] 5 . r'/] If]qdf ePsf] cltqmd0f / jg ljgfzaf6 ePsf] e"–:vngnfO{ /f]Sg ljz]if sfo{qmd NofOg] 5 . t/fO{ If]qdf gbL s6fgaf6 ePsf] Jofks gf]S;fgLnfO{ /f]Sg psf; hdLgsf] Joj:yfkg tyf gbL lgoGq0f sfo{qmd nfu' ul/g]5 .
|
kof{j/0f / zx/L cfjf; M Jojl:yt j;f]jf; / k"jf{wf/df ;'wf/ |
g]kfnsf] /fhwfgL sf7df8f}+ nufot cGo zx/L If]q cJojl:yt 9·n] ljsf; eO/x]sf]n] vfg]kfgL, 9n, ;8s, lah'nL h:tf cfjZos ;]jfx¿ ´g\ ´g\ hl6n / vlr{nf] x""'b} uPsf 5g\ . kmf]x/d}nfsf] / k|b"if0fsf] ;d:of klg lbgk|ltlbg a9\b} uPsf] 5 . o; ;Gbe{df cfufdL lbgx?df g]kfnL sf+u|];n] lgDglnlvt sfo{qmdnfO{ cl3 a9fpg]5—
^ sf7df8f}+ pkTosfdf a9\b} uPsf] cJojl:yt a;f]af; / kmf]x/d}nfsf] ;d:ofnfO{ b[li6ut ubf{ pkTosfsf] ;du| e"pkof]u, vfg]kfgL, 9n, ;8s;'wf/, ljB'tLs/0f Pj+ ;f+:s[lts tyf wfld{s :ynx¿sf] ;+/If0f / ;+j4{g cflb h:tf sfo{qmdx¿nfO{ PsLs[t ¿kdf ;~rfng ug{ / sf7df8f}+ pkTosf sfo{of]hgf th'{df u/L To;sf] sfof{Gjog ug]{ p2]Zosfsf nflu Pp6f clwsf/ ;Dkg k|flws/0fsf] Joj:yf ul/g] 5 .
^ sf7df8f}+ pkTosfsf] vfg]kfgL ;d:ofsf] bL3{sfnLg ;dfwfgsf nflu d]nDrL of]hgfnfO{ pRr k|fyldstfsf ;fy sfof{Gjogdf NofOg]5 .
^ sf7df8f}+ pkTosfsf] kmf]x/d}nf Joj:yfkgsf nflu cf]v/kf}jf df]6/ af6f]sf] lgdf{0f t'?Gt ;DkGg ul/g] 5 . sf7df8f}+ pkTosfdf ;8s ;f"u'l/+b} uPsf] ;Gbe{df cfufdL kf"r jif{leq oftfoft ljsf;sf nflu Ps u'? of]hgf nfu' ul/g]5 . h; cGtu{t afudtL / lji0f'dtL lsgf/df df]6/ af6f] lgdf{0f u/L d"n ;8sx¿;"u hf]l8g]5 .
^ sf7df8f}+ pkTosf nufot cGo zx/L If]qx¿df a9\b} uPsf] ;jf/L k|b"if0f lgoGq0ftkm{ k|efjsf/L sfo{qmd nfu' ul/g] 5 .
^ kz'kltgfysf] dlGb/sf] jl/kl/ afudtL nufotsf If]qnfO{ k"0f{tof k|b"if0fd'St kfl/g]5 .
^ gu/kflnsf If]q tyf gu/f]Gd'v If]qx¿sf] cJojl:yt a;f]af;df ;'wf/ Nofpg], zx/L k"jf{wf/ ljsf;df hf]8 lbg] / of]hgfa4 ljsf;sf nflu ;/sf/L, lghL Pj+ ljQLo ;+:yfx¿nfO{ ;xefuL u/fpg] sfo{qmd NofOg]5 .
^ u|fdL0f / zx/ If]q aLr a9\b} uPsf] c;Gt'ngnfO{ Go"g ug{ zx/ / u|fdL0f If]q aLr cGt/ ;DaGwx¿ a9fp"b} nlug]5 .
^ 7"nf pBf]ux¿af6 ;Lw} gbLdf �oflsg] k|b"if0f /f]syfd ug]{ sfo{qmd agfOg]5 .
^ kof{j/0f ;'wf/ tyf ;+/If0fnfO{ x/]s If]q Pj+ :t/sf] ljsf; sfo{qmdsf] cleGg c·sf] ¿kdf ljsl;t ul/g]5 .
|
;a}sf] ;/f]sf/ M 3/–3/df /f]huf/ |
g]kfnL sf+u|]; a]/f]huf/L / c4{a]/f]huf/L ;d:ofnfO{ cfhsf] k|d'v r'gf}tL / ljBdfg u/LjLsf] k|d'v sf/0fsf] ¿kdf dfGb5 . xfn b]zsf] s'n >dzlStsf] ´08} % k|ltzt k"0f{ a]/f]huf/ / $& k|ltzt c4{a]/f]huf/ 5g\ . ljutdf ePsf] nufgLaf6 ;[hgf ePsf /f]huf/Lsf cj;/x¿af6 klg g]kfnL >dzlStn] pko'St tflndsf] cefj / Go"g pTkfbsTjsf] sf/0faf6 k"0f{tof kmfObf lng ;s]sf] 5}g . a]/f]huf/L / c4{a]/f]huf/Lsf] ;d:ofnfO{ lg/fs/0f ug{ g]kfnL sf+u|];sf] k"j{ 3f]lift æ3/–3/df /f]huf/Æsf] cjwf/0ffnfO{ d"t{¿k lbg g]kfnL sf+u|];n] lgDglnlvt gLlt cjnDag ug]{5—
^ s[lif If]qdf l;"rfO ;'ljwf j[l4 u/L afnL ljljwLs/0f Pj+ kz'kfng, afujfgL, hl6a'6L, s[lif jg cflbnfO{ Jofks ¿kdf k|f]T;fxg u/L s[lifnfO{ Joj;fo Pj+ ahf/d'vL agfOg]5 . o;af6 u|fdL0f If]qdf c;+Vo /f]huf/Lsf cj;/x¿ ;[hgf x'g]5g\ .
^ ef}uf]lns / :ynut ljz]iftfsf] cfwf/df >dd"ns s[lifhGo pBf]ux¿nfO{ k|f]T;flxt ul/g]5 .
^ /f]huf/d"ns ko{6g Joj;fonfO{ ;DefJotf ePsf u|fdL0f Pj+ b'u{d
If]qdf ljsf; ul/g]5 .
^ ;fgf, 3/]n' Pj+ s'l6/ pBf]ux¿sf] ;DefJotf klxNofO{ To:tf pBf]ux¿sf] ljsf;sf nflu C0f, k|ljlw, Joj:yfkg Pj+ pBdzLntf tflnd ;d]tsf] Joj:yf ug]{ sfo{qmd ;~rfng ul/g]5 .
^ ;a} ef}uf]lns If]q, lhNnf tyf lgjf{rg If]qx¿ ;d]t ;d]l6g] u/L o'jf a]/f]huf/x¿nfO{ pko'St tflndsf] Joj:yf u/L o:tf tflnd k|fKt a]/f]huf/x¿nfO{ b]z ljb]zdf ;[hgf x'g] /f]huf/Lsf cj;/x¿af6 kmfObf lng ;Ifd agfOg]5 .
^ j}b]lzs /f]huf/Lsf cj;/x¿ vf]hL u/L ljb]zL ;/sf/ Pj+ ;+:yfx¿;"u >d ;D´f}tfx¿ ug]{ Pj+ j}b]lzs /f]huf/L k|j4{g ul/g]5 .
^ lg/k]If u/LjLsf] /]vfd'lg /x]sf kl/jf/x¿nfO{ nIo u/]/ pgLx¿sf] hLjg:t/ psf:g u|fdL0f ljsf; a}° / o:t} lsl;dsf ;+:yfx¿ dfkm{t ;/n tl/sfn] cfod"ns sf/f]jf/sf nflu C0f k|bfg u/L :j/f]huf/sf cj;/x¿ ;[hgf ul/g]5 . cfufdL % jif{leq o:tf s/Lj @ nfv ljkGg kl/jf/x¿nfO{ :j/f]huf/ ;[hgf u/L u/LjLsf] /]vf dfly psf:g] sfo{qmd NofOg]5 .
^ u|fdL0f k"jf{wf/ ljsf; lgdf{0f sfo{qmddf >dd"ns k|ljlwsf] pkof]u u/L /f]huf/Lsf] cj;/x¿ j[l4 ul/g]5 .
^ vfBfGg cefj ePsf 7fp"x¿df sfdsf nflu vfBfGg sfo{qmd nfu' u/L ljleGg ljsf;–lgdf{0f sfo{df hgtfnfO{ ;+nUg u/fOg]5 .
|
b]zel/ oftfoftsf] ljsf; M cfly{s ljsf;sf] k"jf{wf/ |
/fi6«sf] ljsf;df tLj|tf NofO{ ;Dk"0f{ /fi6«nfO{ d"nwf/df cfa4 ug{ ;a} g]kfnLsf] hLjg ;'vdo agfpg oftfoftsf] ljsf; cToGt} dxŒjk"0f{ ePsf] s'/f g]kfnL sf+u|];n] ;w}" dgg u/]sf] 5 . o; efjgf cg'¿k @)$* ;fn otf b]zdf ;8s / cGo oftfoftsf] ljsf;df tLj|tf Nofpg] /fli6«o tyf cGt/f{li6«o ;xof]unfO{ g]kfnL sf+u|];n] Jofks kl/rfng u¥of] . kmn:j¿k o; cjlwdf xhf/f}" lsnf]ld6/ ;8sx¿ aGof] . o;/L oftfoft ;'ljwfsf] lj:tf/ ug{df :yfgLo ;|f]t ;fwgsf] klg cToGt} dxŒjk"0f{ e"ldsf /x]sf] 5 . g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/n] oftfoftsf] ljsf; ug{ log} k|of;nfO{ sfod /fVb} lgDg s'/fx¿ ug]{5—
^ xfn;Dd ;8s ;'ljwf gk'u]sf ;a} lhNnf / ;b/d'sfdx¿df cfufdL kf"r jif{leq df]6/ af6f] k'¥ofpg] nIo cg'¿k sfo{qmdsf] th'{df ul/g]5 . oL dWo] lhNnfsf s'g} g s'g} efudf oftfoft ;'ljwf k'lul;s]sf] ;8s lgdf{0f sfo{qmdnfO{ c´ tLj|tfsf ;fy ;DkGg ul/g]5 .
^ cfly{s / k|fljlws b[li6sf]0fn] ;DefJo b]lvPsf tyf cfly{s ultljlw
j[l4 ug]{ 7fp"x¿df :yfgLo ;xeflutf ;d]t h'6fO{ lhNnfleq tyf b'O{ lhNnf hf]8\g] ;8sx¿sf] lgdf{0f cl3 a9fOg]5 . cfufdL % jif{df ;a} lsl;dsf s/Lj yk cf7 xhf/ lsnf]ld6/ ;8s lgdf{0f ul/g]5 .
^ ;8sx¿sf] ;Def/sf nflu Pp6f sf]ifsf] :yfkgf ul/g]5 . o;df ;8s s/sf] cfdbfgL / cGo ;|f]taf6 /sd hDdf ul/g] Joj:yf ul/g]5 .
^ lghL If]qnfO{ oftfoft ljsf;df cfslif{t ug{sf nflu cfjZos gLlt–lgod agfOg]5 / sf7df8f}+–x]6f}+8f ;'?ª dfu{sf] lgdf{0fsf nflu lghL If]qnfO{ k/LIf0fsf ¿kdf pkof]u ul/g]5 .
^ sf7df8f}+ tyf cGo If]qdf a9\b} uPsf] oftfoftsf] sl7gfO{ Pj+ lau|"bf] kof{j/0f ;d]tnfO{ Wofgdf /fvL sf7df8f}+ pkTosfdf cfp6/ l/ª/f]8sf] lgdf{0f tyf lj/f6gu/–w/fg, a'6jn–e}/xjf cflb If]qdf 6«nL a; ;]jf ;~rfng ul/g]5 .
^ ;DefJotf x]/L lxdfn / kxf8L If]qdf /f]kj] / s]jnsf/ cflbsf] lgdf{0fnfO{ k|fyldstf lbOg]5 .
^ ;8s lgdf{0fdf zfxL ;]gfsf] bIftfnfO{ k|of]u ug]{ qmddf b'u{d If]qx¿df ;]gfsf] k|of]u ul/g]5 . xfn s6f/L–cf]vn9'·f, ;Nofg–d'l;sf]6–afun'ª a'lt{afª ;8s lgdf{0faf6 k|fKt cg'ejnfO{ cGo If]qdf klg pkof]u ul/g]5 .
^ t/fO{ If]qsf] dxŒjk"0f{ ;8s oftfoft dflgg] x'nfsL /fhdfu{sf] :t/ j[l4 u/L jif{el/ g} pkof]u ug{ ;lsg] agfpgsf nflu cfjZos nufgL ul/g]5 .
|
ljsf;sf gjLg If]qx¿ M ;"rgf k|ljlw Pj+ cGt/f{li6«o ljQLo ;]jf |
ljZjdf ;"rgf k|ljlw pBf]u / k|of]u ;a} eGbf a9L lj:tf/ ePsf] If]q xf] / jif]{lg o; If]qdf ^)) c/a 8n/sf] sf/f]j/ x'G5 . t/ o; If]qsf] ljsf; g]kfndf gu0o dfq ePsf] ;Gbe{df g]kfnL sf+u|];n] o; If]qsf] 7f]; ljsf; u/L cfufdL % jif{df c/af}+sf] ;�6jo/ lgsf;L ug]{ tyf o; If]qdf @)÷@% xhf/nfO{ yk /f]huf/L k|bfg ug]{ p2]Zon] lgDg sfo{qmdx¿ ;~rfng ug]{5 .
^ ;�6jo/ ljsf;sf nflu cfjZos kg]{ le:of6, k]h;{ h:tf pks/0f nufot cGo ;~rf/sf dfWodx¿ lghL If]qn] ;~rfng ug{ kfpg] ;'ljwf lbOg]5 .
^ OG6/g]6 tyf Od]n h:tf ;'ljwfnfO{ ;fwf/0f hgtfn] klg k|of]u ug{ ;Sg] u/L ;:tf] / ;'ne agfOg]5 .
^ ;"rgf k|ljlw kfs{sf] k"jf{wf/ Ps jif{leq tof/ u/fOg]5 . g]kfnnfO{
;�6jo/ ljsf; tyf tYof° k|zf]wg s]Gb|sf] ¿kdf ljsf; ul/g]5 .
^ xfd|f] pko'St ef}uf]lns cj:yf, b]zdf a9\b} uPsf] ;~rf/ ;'ljwf tyf k"jL{o / klZrd d'n'sx¿;"u Ps} ;dodf ;Dks{ ug{ ;Sg] g]kfnsf] sfo{ ;do (Time Zone)n] ubf{ g]kfnnfO{ cGt/f{li6«o ljQLo s]Gb|sf] ¿kdf ljsf; u/L b]zdf cGt/f{li6«o a}°, OGe]i6d]G6 sDkgL, OG;'/]G; Joj;fo, ljQLo sDkgL, Do'r'cn ˚08 cflb sf/f]af/sf] j[l4 ub}{ lzlIft /f]huf/L Pj+ cfocfh{gsf gof" ;Defjgfx¿sf] åf/ vf]lng]5 .
|
u/LjL lgjf/0f / u|fdL0f ljsf; |
g]kfndf s/Lj $@ k|ltzt hgtf c´} u/LjLsf] /]vfd'lg /x]sf] s'/f tYof°n] b]vfp"5 . o;sf] 7"nf] lx:;f u|fdL0f If]qdf a:g] x'gfn] cfufdL bz jif{leq g]kfnsf k|To]s ufp"nfO{ af6f], lah'nL, kfgL / 6]ln˚f]g ;'ljwf pknAw u/fpg], cg]s Joj;fosf] :yfkgf / cfocfh{gsf ljljw sfo{qmd ;~rfng u/fO{ u/LjL / a]/f]huf/L x6fp"b} ufp"–ufp"df ljsf;, 3/–3/df /f]huf/ gLltnfO{ ;fsf/ kf/L ;dfhjfbL ;dfhsf] lgdf{0f ug{ g]kfnL sf+u|]; sl6a4 /xg]5 . s[lifnfO{ Joj;fod"ns agfpg], s[lif;"u ;DalGwt pBf]ux¿sf] :yfkgf ug]{ / u|fdL0f If]qdf ;'xfpg] lsl;dsf] k|ljlwnfO{ k|of]udf Nofpg] sfo{qmdnfO{ g]kfnL sf+u|];n] k|fyldstf lbg]5 . dfly pNn]v ul/Psf sfo{x¿ nufot ljsf;sf ;a} lqmofsnfk g]kfnL sf+u|];n] u/LjL lgjf/0ftkm{ pGd'v u/fpg]5 . Pp6f u/LjL lgjf/0f sf]ifsf] :yfkgf u/L o;af6 clt u/Lj / lk5l8Psf If]qnfO{ dfly p7fpg] k|of; ul/g]5 . ;a}eGbf a9L u/LjLsf] /]vfd'lg /x]sf lxdfnL If]q / pRr kxf8L If]qsf hgtfsf] cfly{s:t/ dfly prfNg ljz]if sfo{qmd nfu' ul/g]5 . vfBfGg sd ePsf lhNnfx¿nfO{ cfTdlge{/ agfpg j}slNks cfosf ;|f]tsf] ljsf; ul/g]5 . u|fdL0f ko{6g, u|fdL0f ;8s, l;"rfO cflbsf] lgdf{0f ubf{ :yfgLo hgtfnfO{ t'?Gt nfe x'g] sfo{qmdx¿sf] klxrfg u/L sfof{Gjog ul/g]5 . n3' C0f, ;fd'bflos jg, pkef]Stfåf/f agfOg] ;8s vf; u/L kof{j/0fLo ;8s sfo{qmdnfO{ lj:tf/ ul/g]5 . lk5l8Psf] If]q / ;d'bfosf] klxrfg u/L nlIft sfo{qmdx¿ ;~rfng ul/g]5 .
^ g]kfnL sf+u|]; u/LjL lgjf/0f / u|fdL0f ljsf;sf nflu /fli6«o ljsf; :jod\;]js ;]jfsf] Joj:yf ug]{5 . o; ;]jf cGtu{t sfd ug{ rfxg] JolStx¿n] cf�gf] 1fg / bIftf cg';f/ pko'St 7fp" / sfd k|fKt ug]{5g\ .
^ ufp"sf] j:tLnfO{ :j:y, ;'Gb/, ;˚f, k|b"if0fd'St agfpg] u/L PsLs[t u|fdL0f cfjf; of]hgf ;~rfng ul/g]5 .
^ cfufdL kf"r jif{leq clw/fHosf ;a} ufp"df :jR5 vfg]kfgL ;'ljwf pknAw u/fOg]5 .
^ k|To]s j8fdf Ps hgf dlxnf :jod\;]ljsfsf] Joj:yf ul/g]5 . o:tf :jod\;]ljsfn] To; j8fsf] k|To]s 3/sf] :jf:Yo / lzIffsf] l:yltsf] cg'udg ug]{5g\ .
^ u|fdL0f If]qdf k':tsfno–afrgfnosf nflu ;/sf/L / u}/;/sf/L dfWodaf6 ljz]if sfo{qmd nfu' ul/g]5 . o;sf ;fy} ufp"3/df 3'lDt k':tsfnosf] Joj:yf ul/g]5 tyf sDKo"6/–6]ln˚f]g–�ofS; ;lxtsf] ;~rf/ s]Gb|sf] :yfkgf ul/g]5 .
^ u|fdL0f ljsf; a}° Pj+ cGo n3' shf{sf] ;/n 9·af6 ljgf lwtf] u/LjnfO{ :j/f]huf/sf] dfWodaf6 u/LjL lgjf/0f sfo{qmd ;~rfng ul/g]5 .
|
lj1fg / k|ljlw |
g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/ lj1fg / k|ljlw gLlt s[lif, 3/]n', ;fgf pBf]u Pj+ u|fdL0f k"jf{wf/ ljsf;sf nflu ;xfos x'g] k|ljlw ljsf; ug]{t˚{ pGd'v /xg]5 . ljb]zaf6 k|ljlw cfoft ubf{ To;af6 d'n'ssf] cfly{s, ;fdflhs, ;f+:s[lts Pj+ kof{j/0fLo If]qdf kg{ ;Sg] c;/ af/] /fd|/L d"Nof°g u/L 5gf]6 ul/g]5 . lj1fg / k|ljlwsf If]qdf sfo{/t /fli6«o k|ltefx¿sf] knfog /f]Sg b]zleq kof{Kt cj;/sf] ljsf; ug{, cg';Gwfg / ljsf;df ;/sf/L, cw{;/sf/L Pj+ lghL If]qaf6 ;d]t nufgL j[l4 u/fpg] gLlt cjnDag ul/g]5 . g]kfndf ePsf] hnzlSt, ;f}o{ pmhf{, h}ljs ljljwtf h:tf If]qsf] plrt pkof]usf nflu pko'St k|ljlw ljsf; ul/g]5 .
|
Gofo–sfg"g |
k|hftGq, dfgj clwsf/ / sfg"gsf] zf;g Ps csf{sf kl/k"/s / ax'bnLo k|hftGqsf ckl/xfo{ tŒj x'g\ . :jR5, 5l/tf] / ;j{;'ne Gofosf nflu k|rlnt sfg"g / Gofo k|zf;gdf lg/Gt/ ;'wf/sf] vf"rf] 5 . g]kfnL sf+u|];n] Gofo sfg"g / Gofo k|zf;gsf] If]qdf lgDglnlvt ;'wf/ ug]{ k|lta4tf /fv]sf] 5—
^ ;+j}wflgs c·x¿sf] lgo'lQmnfO{ kf/bzL{ agfO{ c´ a9L of]Uo, ;Ifd / Odfgbf/ JolQmx¿sf] lgo'lQm x'g] kl/kf6L a;fNg pko'St sfg"gL Joj:yf ul/g]5 .
^ Gofo k|zf;g / Gofo ;DkfbgnfO{ l56f] 5l/tf] / cfw'lgsLs/0f ug{ P]g–sfg"g / ;+ljwfgdf ;d]t cfjZos ;'wf/ ul/g]5 . tf/]v v]Kg'kg]{ jt{dfg Joj:yfdf 7f]; ;'wf/ ul/g]5 .
^ e|i6frf/ lgjf/0f ;DaGwL jt{dfg P]gnfO{ ;'wf/ / kl/dfh{g u/L
;/sf/L ;'ljwf k|fKt ;a}n] x/]s jif{ ;DklQsf] ljj/0f lbg} kg]{ / cfosf] ;|f]t eGbf ;DklQ a9L b]lvP e|i6frf/ k|dfl0ft x'g] sfg"gL k|fjwfg /flvg]5 . cfosf] ;|f]t gb]lvPsf] ;DklQ e|i6frf/ u/]sf] 7x¥ofO{ hkmt x'g] sfg"g agfOg]5 .
|
;'zf;g Pj+ ljs]Gb|Ls/0f M /fhgLlts ljs[ltdf lgoGq0f |
/fHoaf6 kfpg'kg]{ ;]jf l56f], 5l/tf], lgikIf Pj+ k|efjsf/L 9·af6 kfpg' k|To]s gful/ssf] clwsf/ xf] . g]kfnL sf+u|]; jt{dfg vlr{nf] Pj+ af]l´nf] k|zf;goGqnfO{ hgd'vL, kf/bzL{ Pj+ pQ/bfoL agfpg k|lta4 5 . ;a} k|sf/sf k|zf;lgs ljs[lt Pj+ e|i6frf/ dfly lgoGq0f ul/g]5g\ . ;/sf/L vr{df x'g] r'xfj6nfO{ /f]sL ;/sf/L vr{sf] plrt k|lt˚n hgtfsf] 3/b}nf]df k'¥ofOg]5 . k|zf;goGq hgtfsf] xs–lxtsf nflu ;fws / ;xof]uL tŒj xf], afws xf]Og eGg] s'/fsf] k|Tofe"lt hgtfnfO{ lbg' cfhsf] cfjZostf xf] . pRr cf]xf]bfdf a:g] JolSt rfx] /fhgLlt1 x'g\, rfx] sd{rf/L x'g\, pgLx¿sf] cfr/0f / Jojxf/ dfly cg'udg x'g' h?/L 5 . e|i6frf/ Pj+ t:s/L cfly{s tyf ;fdflhs ck/fw x'g\ . o;nfO{ s8fO{sf ;fy lgoGq0f ug{ df}h'bf sfg"gdf ;+zf]wg ul/g]5 / clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]u nufotsf ;+:yfx¿nfO{ c´ a9L clwsf/ Pj+ ;fwg ;DkGg agfOg]5 . ;a} ;f+;b, dGqL tyf cGo lgjf{lrt cf]xf]bfdf a:g] JolSt Pj+ /fhgLlts lgo'lSt kfPsf JolStx¿nfO{ kb cg';f/sf] cfr/0f Pj+ dof{bfdf /xg, kb Pj+ ;'ljwfsf] b'?kof]u x'g glbg lglZrt cfrf/;+lxtf kfngf ug{ nufOg]5 . ljut ;+;b\df b]lvPsf ljs[lt / lj;"ultx¿ /f]Sg sfg"gL Pj+ cGo Joj:yf ul/g]5 .
g]kfnL sf+u|]; sd{rf/L dflysf] /fhgLtLs/0f Pj+ /fhgLlts x:tIf]ksf] lj?4 5 / sd{rf/Lx¿n] lgikIf 9·n] sfo{ ;Dkfbg ug{ kfpg'k5{ eGg] wf/0ff /fVb5 . o;} p2]Zo k|flKtsf nflu g]kfnL sf+u|];sf] klxnf] ;/sf/ aGg] ljlQs} pRr :t/Lo k|zf;g ;'wf/ cfof]u u7g ul/Psf] xf] / cfufdL lbgx¿df ;f] cfof]usf l;˚fl/;x¿nfO{ sfof{Gjog ub}{ nlug]5 . nf]s ;]jf cfof]unfO{ c´ a9L clwsf/ Pj+ ;fwg;DkGg agfOg]5 .
:yfgLo lgsfox¿sf] ;anLs/0f Pj+ clwsf/sf] ljs]Gb|Ls/0f, ;'zf;g tyf k|efjsf/L ;fj{hlgs k|zf;gsf] csf]{ dxŒjk"0f{ kIf xf] . To;df klg xfd|f] h:tf] sl7g e"–agf]6 Pj+ cfly{s–;fdflhs ljljwtf ePsf] b]zdf :yfgLo hgtfn] cf�gf cfjZostf cg';f/ k|fyldstf lgwf{/0f ug'{, Ifdtfsf] clej[l4 u/L sfo{;Dkfbg ug'{ Pj+ k|lt˚ndf ;xefuL aGg' ;fwgsf] ;d'lrt pkof]usf nflu klg cfjZos 5 . To;}n] cfufdL lbgx¿df g]kfnL sf+u|];n] ljutdf cjnDag u/]sf zlSt ljs]Gb|Ls/0f, :yfgLo txdf ;fwgsf] clws ljlgof]hg Pj+ æufp"sf] clwsf/ ufp"nfO{Æ g} lbg] sfo{qmdnfO{ b[9tfsf ;fy nfu' ul/g]5 .
|
;"rgf Pj+ ;~rf/ |
g]kfnL sf+u|]; ljrf/ / cleJolStsf] :jtGqtfk|lt dfq xf]Og, s'g} klg ;fj{hlgs dxŒjsf] ljifodf ;"rgf kfpg'kg]{ gful/ssf] xssf] ;'/Iffk|lt k|lta4 kf6L{ klg xf] . t;y{ ;a} k|sf/sf ;~rf/sf dfWodx¿ lgikIf, ljZj;gLo Pj+ kf/bzL{ 9·n] ;~rfng u/fOg]5 . kqsfl/tf If]qnfO{ dof{lbt, :jtGq / pQ/bfoLk"0f{ agfpg Pj+ lghL If]qnfO{ :j:y k|lt:kwf{sf] cfwf/df ljsl;t x'g k|f]T;fxg ug]{ gLlt lng'sf ;fy} To;sf nflu cfjZos ;'ljwfx¿ k|bfg ul/g]5 . 6]ln˚f]g ;'ljwfsf] a9\bf] dfu / cfk"lt{ aLrsf] jt{dfg cGt/fnnfO{ ;dfKt ug{ lghL If]q ;d]tnfO{ ;xefuL u/fP/ 6]ln˚f]g ;'ljwfsf] Jofks lj:tf/ ul/g]5 . cfufdL kf"r jif{leq yk $ nfv 6]ln˚f]g nfOg ljt/0f ul/g]5 . 6]ln˚f]g kfpgsf nflu Joxf]g'{kg]{ jt{dfg ´0´6 / l9nfO{sf] l:yltsf] cGTo u/L cfj]bg lbPsf] !% lbgleq g} 6]ln˚f]g ;]jf k'¥ofpg Ps ;doa4 Joj:yf ldnfOg]5 . cfufdL @ jif{leq clw/fHosf ;a} uflj;df 6]ln˚f]g ;]jf k'¥ofOg]5 . b"/;~rf/ If]qdf gof" k|ljlwx¿ pkof]u ul/g]5g\ . xfn;Dd pknAw gePsf ;]n'n/ df]jfOn / cGo cltl/St ;]jfx¿ pknAw u/fOg]5 . cGt/f{li6«o b"/ ;~rf/ ;]jfnfO{ c´ e/kbf]{ agfpg bf];«f] e"–pku|x s]Gb| :yfkgf ul/g]5 . x'nfs ;]jfnfO{ ;'ne, e/kbf]{ / l56f] agfOg]5 .
|
dfcf]jfbL cft° / /fli6«o bfloTj |
dfcf]jfbsf gfddf g]kfndf lx+;fsf] /fhgLlt ˚}nfP/ k|hftGqnfO{ sdhf]/ / c;fGble{s agfpg] if8\oGqn] vt/gfs ¿kn] d'06f] p7fO/x]sf] 5 . lgd{d / sfo/tfk"0f{ xTof–xdnfsf cfk/flws ultljlwdf ;+nUg o:tf] tŒj / k|j[lQ pu|jfdkGyL / pu|blIf0fkGyL ;f]r / u7aGwgsf] ljs[t ¿k xf] . Oltxf;df k6s–k6s pu|jfdkGyL Pj+ pu|blIf0fkGyL lsgf/fx¿af6 k|hftGqdfly cfqmd0f ePsf 5g\ . dfcf]jfbL lx+;f / cfqmd0f o;} z[ª\vnfsf] gof" s8L xf] eGg] g]kfnL sf+u|];sf] wf/0ff 5 . b'u{d ufp"sf ;Lwf;fwf hgtf, u|fdL0f ljBfnosf lgbf]{if lzIfs / :yfgLo lgsfodf ;fwf/0f hgk|ltlglw g} /x"b} cfPsf]df xfn cfP/ lhNnf :t/Lo g]t[Tj ;d]t dfcf]jfbL lx+;f / cfqmd0fsf] lzsf/ ePsf 5g\ . jf:tjdf of] cft°jfbL ultljlw k|hftGqsf] ljsf;sf lglDt jfws dfq xf]Og, o;n] ;+j]bgzLn cj:yfdf /x]sf] /fli6«otf dfly g} cl:y/tfsf] sfnf] 5fof ˚}nfpg ;S5 . To;}n] /fi6«sf tdfd lhDd]jf/ /fhg}lts zlStx¿n] k"0f{ k|lta4tfsf ;fy lx+;f / cft°sf] ;dflKtsf nflu Odfgbf/Lsf ;fy cl3 a9\g'k5{ eGg] g]kfnL sf+u|];sf] c7f]6 5 . o; ;DaGwdf g]kfnL sf+u|]; lgDg ljifox¿df cf�gf] k|lta4tf k|s6 ub{5—
^ lx+;fsf] /fhgLltnfO{ k/f:t ug{ ;j{bnLo k|of; / ;xdlt ug]{ .
^ lx+;f / cft°åf/f a9L k|efljt lhNnfx¿df cfly{s–;fdflhs ljsf;sf lglDt nfu' ul/Psf] ljz]if sfo{qmdnfO{ c¿ 7f]; / k|efjsf/L agfpg] .
^ cft°jfbL cfqmd0faf6 Hofg u'dfpg k/]sf JolStx¿sf] kl/jf/sf ;b:ox¿sf] /f]huf/L / 6'x'/f afnaflnsfsf] lzIff–bLIffsf] Joj:yf ug]{ .
|
;fdflhs ;'/Iff / Gofo M efjL sfo{qmdsf] cleGg c· |
nf]s sNof0fsf/L /fHosf] dxŒjk"0f{ kIf eg]sf] b]zleq ;fdflhs, cfly{s / zf/Ll/s ¿kn] sdhf]/ ju{n] klg dfgjf]lrt hLjgofkg ug]{ cj;/ k|fKt ug'{ xf] . To;}n] g]kfnL sf+u|]; ;fdflhs ;'/IffnfO{ /fi6«sf] ;jf{·L0f ljsf;sf] cleGg c· dfGb5 . ljutsf lgjf{rgdf klg g]kfnL sf+u|];n] c;xfo, czSt, cGw, ckf·, ljwjf / j[4 gful/sx¿nfO{ /fli6«o ;+/If0fsf] s'/f p7fPsf] lyof] . g]kfnL sf+u|];n] cfufdL lbgx¿df lgDg s'/fx¿df hf]8 lbg]5—
^ g]kfnL sf+u|];n] ljutdf ;'? ul/Psf ;dfhsf Ho]i7 gful/s c;xfo, czSt, lgd'vf Pj+ blnt ju{sf] lxtsf nflu ;'? ul/Psf] sfo{qmdnfO{ c´ a9L ;zSt agfpg]5 .
^ krxQ/ jif{ pd]/ k'u]sf] Ho]i7 gful/sx¿nfO{ Pj+ ^) jif{ k'u]sf] c;xfo ljwjfx¿nfO{ lbOPsf] dfl;s eQf ljt/0fdf b]lvPsf] clglZrttfnfO{ ;dfKt u/L 3/b}nf]d} ;dodf k'¥ofpg] gLlt cjnDag ug]{5 .
^ ;fwg–;«f]tn] EofP;Dd of] eQfnfO{ c´ j[l4 ul/g]5 .
^ zf/Ll/s Pj+ dfgl;s ¿kn] czSt eO{ :yfoL ¿kdf sfd ug{ c;Ifd gful/sx¿sf] hLjgofkgsf nflu k|To]s lhNnfdf lbOg] eQfsf] jflif{s sf]6fdf j[l4 ul/g]5 .
^ c;xfo j[4 gful/sx¿sf] ;+/If0fsf nflu j[4f>d :yfkgf sfo{qmd ;~rfng ul/g]5 .
|
If]qLo cfly{s ;xof]u M csf]{ gjLg r'gf}tL |
cfly{s If]qdf tLj| ¿kn] a9\b} uPsf] e"d08nLs/0f / ljZjahf/df b]lvPsf] rsf]{ k|lt:kwf{nfO{ Wofgdf /fvL cfh ;a}lt/ If]qLo ;xof]usf] cjwf/0ffnfO{ cl3 ;fl/Psf] 5 . g]kfnL sf+u|];sf] o; cjwf/0ffk|lt ;sf/fTds wf/0ff /x]sf] 5 / vf; u/L blIf0f Pl;of If]qdf JofKt Jofks u/LjLsf] lg/fs/0fsf nflu If]qLo ;xof]u / o; If]qsf ;a} d'n'sx¿sf] ;fd"lxs k|of; cfjZos 5 eGg] s'/f g]kfnL sf+u|];sf k"j{ ;efklt >L s[i0fk|;fb e§/fO{n] cWoIftf ug'{ePsf] blIf0f Pl;of u/LjL lgjf/0f cfof]usf] k|ltj]bgn] ;d]t lgrf]8 lgsfn]sf] 5 . t;y{ g]kfn / o; If]qsf cGo d'n'ssf] cfly{s ;d'Ggltsf nflu ;fK6f (SAPTA)nfO{ l56f] eGbf l56f] sfof{Gjog ul/g'k5{ eGg] g]kfnL sf+u|];sf] wf/0ff 5 . o;af6 ;[hgf x'g] lj:tfl/t ahf/af6 g]kfnn] ;d'lrt nfe k|fKt ug{sf nflu t'ngfTds nfe ePsf cf�gf vf; cfly{s If]qx¿df ljlzi6Ls/0f u/L bIftf a9fpg' h?/L 5 . o;sf nflu g]kfnL sf+u|];n] k|fyldstf lbg]5 .
|
u}/;/sf/L ;+:yf M gful/s ;dfhsf] cfwf/ |
b]zsf] ;fdflhs tyf cfly{s ljsf;sf nflu cg]sf} If]qdf sfo{/t u}/;/sf/L ;+:yfx¿af6 /fi6«n] k|fKt ug{ ;Sg] 7"nf] of]ubfgnfO{ Wofgdf /fv]/ g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/n] ljutdf o:tf ;+:yfx¿ k|lt v'nf gLlt cjnDag u/]sf] xf] . o; gLltnfO{ eljiodf klg lg/Gt/tf lbOg]5 . t/ o:tf ;+:yfx¿n] cf�gf] cfo–JoonfO{ kf/bzL{ /fVg'kg]{, b]zdf k|rlnt lgod–sfg"g cg'¿k cf�gf] ultljlw ;~rfng ug'{kg]{ Pj+ ef}uf]lns b[li6sf]0fn] b'u{d If]qx¿sf] ;fdflhs–cfly{s ljsf; Pj+ u/LjL lgjf/0f sfo{df ;+nUg x'g'kg]{ Joj:yf ldnfOg]5 .
|
;xsf/L cfGbf]ngsf] ljsf; |
^ u|fdL0f If]qdf ;«f]t–;fwgsf] kl/rfng ug{, ls;fgsf nflu cfjZos dn, aLp–lahgsf] cfk"lt{ ug{ / pTkflbt ;fdu|Lsf] ahf/ Joj:yf ug{ / s[ifsnfO{ plrt d"No lbnfpg, ;–;fgf C0f–art kl/rfng ug{ tyf pkef]Uo j:t'x¿sf] pTkfbg / cfk"lt{df ;d]t ;xsf/L ;+:yfx¿n] dxŒjk"0f{ e"ldsf lgjf{x ug{ ;S5g\ eGg] g]kfnL sf"u|];sf] ljZjf; /x]sf] 5 . xfd|f] h:tf] clwsf+z hgtf lg/If/ /x]sf] s[lifk|wfg b]zdf ;xsf/L ;+:yfsf] Joj:yfn] u|fdL0f cy{tGqsf] ljsf;df 7"nf] 6]jf k'Ug] x'"bf ;xsf/L ;+:yfx¿sf] u7g / ;~rfngdf ;/sf/n] cfjZos k|f]T;fxg / ;xof]u lbg'kb{5 eGg] g]kfnL sf+u|];sf] wf/0ff 5 .
^ ;xsf/L cfGbf]ngsf nflu rflxg] k""hLsf] dfunfO{ k"/f ug{ ;xsf/L a}°sf] :yfkgfnfO{ g]kfnL sf"u|];n] k|f]T;flxt ug]{5 .
^ ;xsf/L cfGbf]ngnfO{ ult k|bfg ug{ g]kfnL sf"u|]; Pp6f 5'§} ;xsf/L dGqfnosf] :yfkgfsf] kIfdf 5 .
|
v]ns"b ljsf; |
^ b]zsf] t?0f–o'jf k':tfnfO{ v]ns"bt˚{ cfslif{t ug]{ p2]Zon] g]kfnL sf+u|];sf] cu|;/tfdf cfPsf] /fli6«o v]ns"b gLlt / sfo{qmdnfO{ k|efjsf/L 9·n] sfof{Gjog ub}{ nlug]5 .
^ cfjlws ¿kdf b]zleq / aflx/ x'g] If]qLo / cGt/f{li6«o :t/sf v]ns"bsf] cfof]hgf / ;xeflutfnfO{ g]kfnL sf+u|];n] k|f]T;flxt ug]{5 .
^ cGt/f{li6«o Vofltk|fKt v]nf8L :juL{o bnaxfb'/ /fgf du/sf] gfddf cIfo sf]if :yfkgf u/L ;Ddfg ug]{ k/Dk/fnfO{ lg/Gt/tf lb"b} cGt/f{li6«o v]n hut\df k|lti7f xfl;n ug]{ v]nf8Lx¿nfO{ k'/:s[t / ;Ddflgt ul/g]5 .
^ v]ns"bsf] ;+:yfut ljsf;sf nflu lghL If]qnfO{ ;d]t ;xefuL u/fO{ v]ns"b ljsf; sf]if v8f ug]{t˚{ g]kfnL sf+u|]; lqmofzLn /xg]5 .
^ ljBfno :t/df v]ns"bsf] ljsf;nfO{ k|f]T;flxt ug{ dflj :t/df v]ns"b lzIfssf] Joj:yf ul/g]5 . kf"rj6} ljsf; If]qdf ax'p2]ZoLo se8{xn / k"jf{wf/ ljsf;nfO{ g]kfnL sf+u|];n] k|f]T;flxt ug]{5 .
^ g]kfnL sf+u|];n] /fli6«o v]ns"b k|lzIf0f k|lti7fgsf] u7gsf nflu cu|;/tf lng]5 .
|
efiff, ;flxTo–snf, wd{ / ;+:s[lt M /fi6«sf] uf}/j |
g]kfnLx¿sf] hLjgk4lt, /xg–;xg, efiff–lrGtg, wd{ / ;+:s[ltnfO{ k|ltlglwTj ug]{ b]zsf] ;flxTo, snf / ;f+:s[lts k/Dk/f / ;Dkbfsf] ljsf; / /Iff ug'{ xfd|f] k|fylds bfloTj xf] eGg] s'/fdf g]kfnL sf+u|]; ljZjf; ub{5 . g]kfnL sf+u|]; k|hftGqjfbL kf6L{ ePsf]n] o; kf6L{leq dfq hftLo pTyfg, ;+/If0f Pj+ ;b\efj ;Dej 5 .
^ b]zsf] ;flxTo, snf, efiff / ;+:s[ltsf] k|j4{gsf nflu lqmofzLn /fhsLo k|1f k|lti7fgnfO{ c´ k|efjsf/L Pj+ ul/dfdo agfOg]5 . o;sf nflu k|lti7fgnfO{ cfly{s ;«f]t / ;fwg pknAw u/fpg] tyf P]g–sfg"gdf cfjZos ;+zf]wg ul/g]5 .
^ nlntsnf k|1f k|lti7fg Pj+ ;ª\uLt gf6Ø k|1f k|lti7fg :yfkgfnfO{ g]kfnL sf+u|];n] k|fyldstfsf ;fy cl3 a9fpg]5 .
^ b]zsf ljleGg P]ltxfl;s :ynx¿df k'/ftflTjs cGj]if0f, cg';Gwfg / pTvggsf sfdnfO{ cl3 a9fOg]5 .
^ /fli6«o / cGt/f{li6«o dxŒjsf d7–dlGb/, u'Daf, dl:hb Pj+ :df/sx¿sf] ;+/If0f ul/g]5 . P]ltxfl;s–;f+:s[lts / k'/ftflTjs Pj+ wfld{s clen]vx¿sf] j}1flgs ;+/If0f ul/g]5 .
^ wfld{s dxŒjsf :ynx¿df ko{6gsf] ljsf; ul/g]5 .
^ g]kfnsf ljleGg hft–hfltx¿sf] uLt, ;ª\uLt, g[To / cGo ;f+:s[lts ljz]iftfnfO{ k|:t't ug]{ ;f+:s[lts s]Gb|x¿sf] :yfkgfnfO{ g]kfnL sf+u|];n] k|f]T;flxt ug]{5 .
^ ;flxTo–snf–;+:s[ltsf If]qdf of]ubfg k'¥ofpg] ljlzi6 JolSt / ;+:yfx¿sf] ;fj{hlgs clegGbg ul/g]5 .
^ cNk;+Vos ;d'bfosf JolStx¿sf] wfld{s :jtGqtfsf] /Iff ul/g]5 .
|
k//fi6« gLlt ;DaGwdf |
g]kfnsf] /fli6«o ;'/Iff / lxtnfO{ ;jf]{kl/ /fvL To;sf] k|j4{g ug'{ tyf ljZj zflGt / ;+o'St /fi6«;+3sf] a8fkqk|lt k|lta4tf k|s6 ub}{ k|hftGq / dfgj clwsf/sf] kIfkf]if0f xfd|f] k//fi6« ;DaGwsf] d"n cfwf/ /lxcfPsf] 5 . oxL b[li6sf]0fsf cfwf/df g]kfnL sf+u|]; cf�gf l5d]sL nufot ljZjsf ;a} zflGtk|]dL b]zx¿;"u d}qL tyf kf/:kl/s ;xof]u a9fpg rfxG5 .
g]kfnL sf+u|]; cf�gf lgs6td l5d]sL /fi6«x¿ ef/t / rLg;"usf] ;DaGwnfO{ ljz]if dxŒj lbG5 . xfd|f l5d]sLx¿;"usf] ;DaGwdf cfpg ;Sg] s'g} klg ;d:ofnfO{ ;dfwfg ubf{ cfj]z, efj'stf / clt/~hgtfnfO{ Tofu]/ lgtfGt Jofjxfl/s ¿kdf kf/:kl/s ;b\efjgf / lxtsf] cfwf/df ;dfwfg ug]{ gLlt g]kfnL sf+u|];sf] 5 .
g]kfn–ef/t ;DaGwdf p7]sf s'g} klg ;d:ofnfO{–– rfx] Tof] g]kfnL e"efu sfnfkfgLaf6 ljb]zL ;]gf ˚sf{pg] ljifo xf];\, dxfsfnL ;lGw / ;D´f}tf sfof{Gjogsf] s'/f xf];\ of ;g\ !(%) sf] ;lGwsf] k'g/fjnf]sgsf] s'/f xf];\–– g]kfnsf] /fli6«o ;Ddfg / lxtsf] hu]gf{ ub}{ s"6gLlts jftf{sf] dfWodaf6 oL ;a} ;d:ofsf] ;dfwfg ug]{ g]kfnL sf+u|];sf] gLlt 5 .
l5d]sLx¿;"usf] ;DaGwdf ;fj{ef}lds cv08tf, kf/:kl/s ;xof]u / ;Ddfg, Ps csf{sf] cfGtl/s dfdnfdf cx:tIf]k, zflGtk"0f{ ;xcl:tTj / c;n l5d]sLkgsf] l;4fGtnfO{ g]kfnL sf+u|]; hf]8 lbg rfxG5 . o; ;Gbe{df ef/t / rLgaLr ;'lw|b} uPsf] ;DaGwnfO{ g]kfnL sf+u|]; v'nf Xbon] :jfut ub{5 . g]kfnL sf+u|]; rfxG5— ef/t / kfls:tfg aLr klg ;DaGw ;'lw|b} hfcf];\ / blIf0f Pl;of tgfjd'St If]q agf];\ .
;+o'St /fi6« ;+3sf l;4fGtx¿df g]kfnsf] ljZjf; 5 . of] ljZjf; g]kfnL sf+u|];sf] k//fi6« gLltsf] Ps k|d'v cfwf/ xf] . @)!& ;fndf ;+o'St /fi6« ;+3sf] kGw|f}+ ;fwf/0f ;efnfO{ ;Daf]wg ub}{ aL=kL= sf]O/fnfn] eGg'ePsf] lyof]––æg]kfn ;}lgs / cfly{s b[li6n] ;fgf] /fi6« eP klg ;+o'St /fi6« ;+3df cfkm"n] v]Ng'kg]{ e"ldsf af/] ;r]t 5 .Æ oxL ;r]t k|lta4tf cg'¿k lj=;+= @)$*–@)%! df g]kfnL sf+u|];sf] Psdgf ;/sf/n] ljZjzflGtsf If]qdf cfkm"n] v]Ng ;Sg] e"ldsfnfO{ Xbo·d u/L ;+o'St /fi6« ;+3sf] zflGt ;]gfdf g]kfns} Oltxf;df ;jf{lws 7"nf] dfqfdf efu lnof] . o;} cjlwdf zflGt;]gfsf] sdf08/ kb;Dd ;DxfNg] / g]kfn k|x/LnfO{ ;d]t ;xefuL agfpg] sfd klg ul/of] .
;+o'St /fi6«;+3n] ab\ln+bf] ljZjkl/l:yltnfO{ k|ltlalDat x'g] u/L o;sf] ;+/rgf / sfo{qmddf kl/jt{g Nofpg'k5{ eGg] g]kfnL sf+u|];sf] ljrf/ 5 . cfufdL lbgx¿df xfdL o; ;DaGwL xfd|f :ki6 wf/0ffx¿nfO{ lj:t[t ¿kdf cGt/f{li6«o d~rx¿df k|:t't ug]{5f}+ .
zflGt / lgMz:qLs/0f ;fdflhs ljsf;sf] k"j{zt{ x'g\ eGg] g]kfnL sf+u|];sf] wf/0ff 5 . wgL / ljsl;t /fi6«x¿n] ljkGg /fi6«x¿df xftxltof/ lgsf;L ug]{ xf]Og, cfly{s ;fdflhs ljsf;sf nflu k|ljlw x:tfGt/0f ug'{kb{5 eGg] xfd|f] wf/0ff 5 . g]kfnL sf+u|];n] cf�gf oL wf/0ffx¿ cGt/f{li6«o d~rx¿df ;d]t /fVg]5 .
e'6fgL z/0ffyL{x¿ ;Ddfgk"0f{ / zflGtk"0f{ cj:yfdf :jb]z kms{g kfpg'k5{ eGg] g]kfnL sf+u|];sf] dfGotf 5 . g]kfnL sf+u|];n] o; ljifodf s"6gLlts k|of;nfO{ k|efjsf/L agfpg]5 / e'6fgL z/0ffyL{x¿nfO{ :jb]z kmls{g] jftfj/0f tTsfn ;[hgf ug{ lqmofzLn /xg]5 .
ljZjsf ;a} d'n'ssf hgtfn] k|hftGq / df}lns clwsf/sf] lgaf{w pkef]u ug{ kfpg'k5{ eGg] g]kfnL sf+u|];sf] wf/0ff 5 . k|hftGq / dfgj clwsf/ dfgj hfltsf zfZjt d"No x'g\ ltgsf] xgg g]kfnL sf+u|];sf] cfbz{ / dfGotf ljk/Lt s'/f xf] . g]kfnL sf+u|]; ljZjel/ g} tL d"No / dfGotfsf] axfnLsf kIfdf pleg] 5 .
|
dlxnf ;zStLs/0f |
gf/L / k'?ifaLr xfn ljBdfg cfly{s, ;fdflhs Pj+ /fhgLlts lje]bnfO{ Go"g ub}{ dlxnfju{sf] e"ldsfnfO{ /fi6«lgdf{0fdf c´ ;zSt 9·n] ;+nUg u/fpg] sfo{df g]kfnL sf+u|]; ;w}" k|lta4 /x]sf] 5 . o;sf nflu ljutdf g]kfnL sf+u|];n] w]/} ;zSt sfo{qmdx¿ NofPsf] xf] . rfx] Tof] ;+;b\df xfn ljrf/fwLg dlxnfsf] k}t[s ;DklQ dfly xs ;DaGwL ljw]os xf];\ rfx] :yfgLo lgsfox¿df s/Lj $) xhf/ dlxnfx¿ lgjf{lrt x'g] afWosf/L sfg"gL Joj:yf xf];\ jf k|To]s k|fylds ljBfnodf clgjfo{ ¿kn] /flvg'kg]{ dlxnf lzIfssf] Joj:yf xf];\ . g]kfnL sf+u|]; cfufdL lbgx¿df dlxnf / k'?if aLrsf] n}l·s e]befj x6fpgsf ;fy} dlxnfju{sf] ;zStLs/0f tyf pgLx¿nfO{ /fli6«o d"n k|jfxdf ;dflxt u/fpgsf nflu c´ k|efjsf/L 9·af6 k|oTgzLn /xg]5 . dlxnfx¿nfO{ /fli6«o ljsf;sf] d"n k|jfxdf ;dflxt ug{sf nflu /fli6«o Pj+ If]qLo :t/sf sfo{qmd tyf nIox¿ tf]lsg]5g\, ;f] k"/f ePsf] gePsf] af/] cg'udg ul/g]5 . dlxnf lj?4 x'g] ;a} k|sf/sf] lx+;f Pj+ ck/fw /f]syfdsf nflu sfg"gL Joj:yf ul/g]5 . 3/]n' tyf s[lif Joj;fodf dlxnfx¿sf] sfo{af]´ xNsf ug]{ k|ljlwx¿sf] ljsf;nfO{ k|f]T;fxg ul/g]5 . gf/L lzIff k|j4{g ug]{ Pj+ dft[ d[To'b/ sd ug]{ sfo{qmdx¿ ;~rfng ul/g]5 . ;/sf/L ;]jfx¿df dlxnfx¿sf] nflu s]xL lglZrt cg'kft lgwf{l/t ug]{ Joj:yf ul/g]5 .
|
afn ljsf; |
afnaflnsfx¿sf] xs, clwsf/ / ljsf;nfO{ ;'lglZrt ug{ æ;+o'St /fi6« ;+3 afn clwsf/ dxf;lGwÆdf pNn]v eP adf]lhd afnjrfj6, afn;+/If0f, afnljsf; / afn;xeflutfsf sfo{qmd ;~rfng ug'{sf ;fy} afn;'wf/ u[x, afn c:ktfn, cleefjs lzIff, lzz' :ofxf/ s]Gb| cflb ;~rfngsf] Joj:yf ul/g]5 . ;8s afn–aflnsfx¿sf] k'gM:yfkgf sfo{qmdnfO{ k|efjsf/L agfO{ ;Ifd gful/ssf ¿kdf ljsl;t ul/g]5 . afn ;'/Iff / ljsf;sf sfo{qmdx¿df u}/;/sf/L ;+:yfsf ;fy} :yfgLo lgsfox¿nfO{ k|efjsf/L ¿kdf kl/rfng ul/g]5 .
|
e"tk"j{ ;}lgs / k|x/L M b]z ljsf;df ;Lk–tflndsf] pkof]u |
g]kfnL sf+u|]; ;]jf lgj[Q ePsf e"tk"j{ ;}lgs / k|x/Lsf] ;Lk–tflnd / IfdtfnfO{ pkof]u ug]{ gLlt / sfo{qmdnfO{ k|f]T;flxt ug{ rfxG5 .
^ g]kfnL sf+u|];n] e"k" ;}lgs / k|x/Lx¿nfO{ cfly{s b[li6n] k'gM ;lqmo u/fpg] p2]Zon] ahf/sf] dfu cg'¿k ljleGg ;Lk / tflnd ljsf; sfo{df ;+nUg u/fpg] gLlt lng]5 .
^ e"k" ;}lgs / k|x/Lx¿nfO{ cfw'lgs v]tL k|0ffnL, lzIff, oftfoft If]q nufot cGo If]qx¿df pTkfbgzLn 9·n] lqmofzLn u/fOg]5 .
^ j}b]lzs /f]huf/Lsf cj;/x¿sf] vf]hL / hgzlStsf] cfk"lt{ ug]{ sfddf klg pgLx¿sf] cg'ejnfO{ pkof]u ul/g]5 .
^ la|l6z uf]/vfdf e"tk"j{ ;}lgsx¿sf] Gofof]lrt k]G;g j[l4 / ;'ljwf a9fpg] dfux¿nfO{ k"/f u/fpg g]kfnL sf+u|];n] yk cu|;/tf lng]5 .
^ ljleGg b]zsf b"tfjf; / s"6g}lts lgof]udf e"kt"j{ ;}lgsx¿n] ef]Ug'k/]sf le;f ;DaGwL ;d:ofnfO{ lg/fs/0f ul/g]5 .
^ e"tk"j{ ;}lgsx¿n] ;lhnf];"u k]G;g kfpg] Joj:yf ug{, e"k" ;}lgs / pgLx¿sf] kl/jf/sf] gful/stf / kl/rokqsf ;DaGwdf cfpg] ´0´6 / ;d:ofx¿nfO{ ;dfwfg ul/g]5 .
|
t?0f–ljBfyL{ |
g]kfnL sf+u|]; t?0f–zlSt dfly 7"nf] ljZjf; /fVb5 . g]kfnsf ljBfyL{ / t?0fx¿n] d'n'ssf] k|hftflGqs cfGbf]ngdf lbPsf] 7"nf] of]ubfg / lgjf{x u/]sf] qmflGtsf/L e"ldsfsf] P]ltxfl;s dxŒj 5 . d'n's lgdf{0fsf ofjt\ If]qdf gof" /St–;~rf/ ug{ / k|hftflGqs ;/sf/n] tof/ kf/]sf of]hgf / sfo{qmdnfO{ kl/0ffdd'vL 9·af6 cl3 a9fpg klg t?0f ljBfyL{x¿n] ljlzi6 e"ldsf lgjf{x ug}{ k5{ . cfhsf t?0f ljBfyL{n] cfkm"nfO{ pd]/ ;"u;"u} ljrf/ / Jojxf/df ;d]t gof" / sd{7 k':tfsf ¿kdf cl3 a9\g kfpg] jftfj/0f lgdf{0fsf lglDt lgDglnlvt ljifodf g]kfnL sf+u|]; k|lta4 5—
^ t?0f–ljBfyL{x¿sf] ax'd'vL ljsf;nfO{ hf]8bf/ ¿kdf cl3 a9fpg g]kfnL sf+u|];n] o'jf / t?0f ;DaGwL /fli6«o gLlt / sfo{qmdsf] 3f]if0ff ug]{5 .
^ d'n's lgdf{0fsf] lbzfdf t?0f–ljBfyL{x¿sf] k|ToIf of]ubfgnfO{ k|f]T;flxt ug{ / d'n'ssf ;a} If]qx¿sf] jf:tljstf;"u kl/lrt u/fpg /fli6«o o'jf :jod\;]jf sfo{qmd ;~rfng ul/g]5 .
^ o'jf a]/f]huf/LnfO{ cGTo ug{ /fli6«o o'jf /f]huf/ gLlt / sfo{of]hgfsf] lgdf{0fsf ;fy} /fli6«o o'jf /f]huf/ ljsf; s]Gb|sf] :yfkgf ul/g]5 .
|
>dsf] ;Ddfg / 6«]8 o'lgog cfGbf]ng |
g]kfnsf >ldsx¿ / 6«]8 o'lgog cfGbf]ng g]kfnsf] k|hftflGqs ;ª\3if{sf] Pp6f cfwf/e"t :tDe /lxcfPsf] 5 . To;}n] k|hftGqsf] k'gM:yfkgfkl5 g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/n] >d P]g / 6«]8 o'lgog P]gsf] lgdf{0f u/L >ldsx¿sf] xs lxtsf] /Iffsf lbzfdf cu|;/tf lnPsf] xf] .
^ g]kfnL sf+u|];n] >d P]g / 6«]8 o'lgog P]gsf] k|efjsf/L sfof{Gjog ug'{sf ;fy} To;df ePsf sdL sdhf]/Lx¿df ;+zf]wg / kl/dfh{g ug{ kxn ug]{5 .
^ g]kfn 6«]8 o'lgog sf+u|];sf] cu|;/tfdf ;+;b\df cfPsf] >ldsx¿sf nflu ;fdflhs ;'/Iffsf] k|Tofe"lt ug]{ ljw]osnfO{ ;DalGwt ;a} kIfx¿;"u Jofks 5n˚n u/L /fli6«o ;xdltsf] cfwf/df kfl/t u/fOg]5 .
^ g]kfnL sf+u|]; d'n'sdf >dsf] ;Ddfg ug]{ ;+:s[lt :yflkt ug{ rfxG5 .
|
cflbjf;L–hghflt |
xfd|f] b]z ax'eflifs Pj+ ax'hftLo tyf ;f+:s[lts ljljwtf ;lxtsf ;d'bfosf] jf;:yfg ePsf] s'/fnfO{ g]kfnL sf+u|]; kf6L{n] k"0f{ ¿kdf :jLsf/ u/]sf] 5 . g]kfnL sf+u|]; g]kfnsf] o; k|sf/sf] ljljwtfnfO{ /fi6«sf] ;DklQsf] ¿kdf lnG5 tyf o;sf] ;+j4{g / k|j4{g ug{ sl6a4 5 . o; dd{ cg'¿k cflbjf;L / hghfltsf ;DaGwdf Ps 5'§} gLlt sfo{qmdsf] th'{df g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/n] u/]sf] 5 . pSt sfo{qmdsf] sfof{Gjog / To;df cfjZos kl/dfh{g / lj:tf/ ug{ g]kfnL sf+u|]; k|lta4 5 . xfnsf] hghflt ljsf; ;ldlt eGbf c´} alnof] ;+:yf— Pp6f :jtGq kl/ifb\sf] u7g ug]{ gLltnfO{ g]kfnL sf+u|];n] t'?Gt sfof{Gjog ug]{5 . pSt kl/ifb\n] cflbjf;L tyf hghflt af/] ;a} k|sf/sf sfo{qmdx¿ :jtGq / :jfoQ 9·n] ug]{5 . o;n] cf�g} sf]ifsf] :yfkgf ug]{5 .
^ cflbjf;L hghfltdf cGtlg{lxt 1fg, ;Lk, snf / ;+:s[ltsf] vf]h, ;+j4{g / k|j4{g ul/g]5 .
^ ljleGg efiff / ;+:s[ltsf] ljsf; / ;+j4{g ul/g]5 .
^ lzIff, :jf:Yo cflb sfo{qmdx¿ nfu' ubf{ cflbjf;L–hghfltsf] JolStTj ljsf; / ;zStLs/0f ug]{ sfd ul/g]5 .
|
blnt / pk]lIft ju{ |
blnt tyf pk]lIft ;d'bfosf] pTyfgsf lgldQ g]kfnL sf+u|];n] cf�gf] :yfkgfsfnb]lv g} ;lqmo lhDd]jf/L lnPsf] 5 . oxL lhDd]jf/Lsf] cg'e"ltn] ubf{ g]kfnL sf+u|];sf] cu|;/tfdf blntju{sf] pTyfg / pgLx¿nfO{ /fli6«o ljsf;sf] d"n k|jfxdf Nofpg] ljz]if sfo{qmdx¿ ljutb]lv g} cfPsf 5g\ .
^ g]kfnL sf+u|];n] /fi6«sf] /fhgLlts lg0f{o k|lqmofdf blntju{sf] plrt k|ltlglwTj x'g'k5{ / ;+;b\ nufot ljleGg lgsfox¿df blntju{sf] ;xeflutf cfjZos 5 eGg] dx;'; ub}{ blnt / pk]lIftx¿sf] ;du| ljsf; Pj+ k|ltlglwTjsf nflu cfufdL ;+;b\df ljw]os k|:t't ug]{5 / kf6L{sf ljleGg txdf blnt / pk]lIft ju{sf] ;d'lrt k|ltlglwTjsf] Joj:yf ldnfOg]5 .
^ g]kfnL sf+u|]; blntju{sf] pTyfgsf nflu Ps :jtGq kl/ifb\sf] u7g ug]{ / To;nfO{ blntju{sf] ;d:of klxrfg / ;dfwfg ug{ :jtGq / :jfoQ 9·n] sfd ug{ lbg] s'/fsf] kIfw/ 5 .
^ o; ;+:yfsf] dfWodåf/f pRr 5fqj[lQsf] k|efjsf/L Joj:yf ul/g]5 .
^ g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/n] ;'? u/]sf] blnt 5fqj[lQ sfo{qmdnfO{ lg/Gt/tf / lj:tf/ ul/g]5 .
^ blntju{sf] pTyfgsf nflu u7g ul/g] :jtGq kl/ifb\df oy]i7 ;fwg kl/rfng u/L sf]ifsf] :yfkgf ul/g]5 .
^ blnt ju{df /x]sf] zLk / 1fgnfO{ k|of]udf Nofpg] ljleGg sfo{qmd tTsfn 3f]if0ff ul/g]5 .
|
ljb]zdf a:g] g]kfnLx¿k|lt |
;+;f/sf ljleGg d'n'sdf cg]sf}+ k];f u/L a;]sf ;Dk"0f{ g]kfnLx¿sf] xs–lxtsf] ;+/If0f ug{df g]kfnL sf+u|];n] ljz]if lhDd]jf/L jxg ug]{5 . pgLx¿ /x]sf b]zsf lgod–sfg"g Pj+ cGt/f{li6«o k|rng cg';f/ pgLx¿n] k|fKt ug'{kg]{ clwsf/ Pj+ ;'ljwf k|fKt u/fpgsf nflu g]kfnL sf+u|]; k|oTgzLn /xg]5 . ljb]zdf a;L cf�gf] cfo–cfh{gsf] s]xL lx:;f b]zleq k7fpgsf nflu plrt a}l°ª ;'ljwf ldnfOg]5 . ljb]zdf g} /xL gful/stf ;d]t k|fKt u/]sf g]kfnL d"nsf kl/jf/x¿n] olb :jb]z ˚s]{/ cfly{s Joj;fo u/L b]zsf] ;d[l4 a9fpg rfx]df ljz]if k|f]T;fxg lbOg]5 .
|
/fi6«;]js, lzIfs, ;]gf Pj+ k|x/L |
g]kfnL sf+u|];n] cfufdL lbgx¿df /fi6«;]js sd{rf/L, lzIfs, ;]gf Pj+ k|x/L ;d"xsf] xs–lxtnfO{ Wofgdf /fv]/ abln"bf] cfjZostf cg';f/ j[lQ–ljsf;, kfl/>lds Pj+ cGo ;'ljwfdf ;'wf/ Nofpg]5 . pko'St k|lzIf0fåf/f pgLx¿sf] k|efjsfl/tfdf j[l4 NofOg]5 . lgod–sfg"g Pj+ sfo{k|0ffnLdf ;do cg's"n ;'wf/ ul/g]5 . ;]gf Pj+ k|x/L ;]jfsf] bIftf Pj+ sfo{s'zntfdf j[l4 Nofpg t'?Gt g} Ps sfo{of]hgfsf] th'{df u/L sfof{Gjog ul/g]5 .
cfb/0fLo lbbLalxgL–bfh'efOx¿,
k|hftGqsf] /Iff cfh klg /fli6«o /fhgLltsf] d"n Ph]08f xf] . k|hftGq / cfly{s ljsf; xfd|f] h:tf] u/Lj d'n'ssf nflu ulx/f] cGt/ ;DaGw ePsf /fhg}lts / cfly{s cfGbf]ng x'g\ . g]kfnL hgtf k|hftGqsf] /Iff / d'n'ssf] ljsf;sf k|lt uDeL/ ¿kn] k|lta4 ePsf sf/0f g]kfnL sf+u|];k|lt hgtfsf] ljZjf; / ;dy{g klg ulx/f] / Jofks 5 . g]kfnL hgtfsf] oxL ljZjf;nfO{ ;Ddfg ug{ k|hftGq / ljsf;sf nflu kf"r bzs nfdf] ;ª\3if{ ofqfn] lhDd]jf/ agfPsf] g]kfnL sf+u|]; kf6L{n] d'n'ssf lglDt cf�gf] Odfgbf/ k|lta4tf, gLlt / sfo{qmdnfO{ hgtfsf df´ k|:t't u/]sf] 5 .
lx+;f, xTof / cft°sf] e'"j/Laf6 b]znfO{ hf]ufpg ;Sg] ;fdYo{ / g]t[Tj g]kfnL sf+u|];;"u dfq 5 . e|i6frf/, a]OdfgL / dfl˚oftGqaf6 b]znfO{ hf]ufpg] ;fx; / ;°Nk klg g]kfnL sf+u|];;"u g} 5 . b]znfO{ cl:y/tfaf6 hf]ufP/ l:y/tft˚{ n}hfg] sfo{of]hgf g]kfnL sf+u|];;"u g} 5 . 6'qmf–6'qmfdf ljeflht x'"b} uPsf Pdfn], dfn], /fk|kf, ;b\efjgf h:tf kf6L{x¿nfO{ Pstf / ;xdltsf] /fhgLltdf Pslqt ug]{ gLlt / sfo{qmd klg g]kfnL sf+u|];;"u dfq 5 . To;} u/L cfly{s ljsf;sf nflu rflxg] of]hgf / b]z–ljb]zsf] kTof/ klg g]kfnL sf+u|];;"u} 5 . g]kfnL sf+u|];n] hgtfsf df´ k|:t't u/]sf] of] 3f]if0ffkq xfd|f] d'n'ssf] eljio / ;d'Ggltsf] :ki6 b:tfj]h xf] . cfufdL cfdlgjf{rgdf sf+u|];sf] of] 3f]if0ffkqnfO{ cg'df]bg u/]/ ¿v lrGxdf dtbfg u/L sf+u|];sf] ax'dtsf] ;/sf/ agfpg xfdL ;Dk"0f{ dtbftf lbbLalxgL–bfh'efOx¿nfO{ xflb{s ckLn ub{5f}+ .
ho g]kfn ⁄